Երևան, 14.Նոյեմբեր.2019, 00:00 |
|
1 $ = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ
|
Արծաթ - 0 Դրամ Ոսկի - 0 Դրամ Պլատին - 0 Դրամ
Պարզվում է՝ Նեղոս գետը 6 անգամ ավելի հին է, ք... Բացահայտվել են օտարերկրացիների կողմից երեխանե... 25 մարդ, այդ թվում՝ Բանգլադեշի իշխող կուսակցո... Հայտնի հանգստավայրում գեր զբոսաշրջիկների համա... Չինաստանի կառավարությունը ցանկանում է մշակել ... Բրիտանացի գիտնականները պարզել են մեկ տարում մ... Այսօր Որակի համաշխարհային օրն է Ազգային ժողովի նիստը, նոյեմբերի 14 (Տեսանյութ... Աշխարհի ուժեղագույն պաշտպանն՝ ըստ Ռոբերտ Լևան... Մել Դալուզյանը նաև իմ անձնական պաշտպանության ... Տեղի ունեցավ այն, ինչից խուսափում էինք. Լինսի... ԿԳՄՍ նախարարությունը կնահանջի՞. «Հրապարակ» Ընտանեկան ՊԵԿ. Հայր ու որդի իրենցով են արել Գ... «Այդ կինը նյարդայնացնում է շատերին». հերթական... Ով կփոխարինի Վազգեն Մանուկյանին. «Ժողովուրդ» Արցախում պետք է հաղթեն ուժերը, որոնք աջակցել ... Ինչո՞ւ հրաժարական տվեց արդարադատության փոխնախ... «Սանիթեքը» սկսել է հավաքել իր աղբամանները. Դր... Նիկոլ Փաշինյանը, տալով համահայկականության շրջ... ՍԴ-ի հարցը կլուծվի 2020-ի կեսերին. Այն կա՛մ ը... Աշոտ Ղուլյանի համար ոչ վատ շանս է բացվում. «Փ... Թվեր, որ իշխանությունները չեն տարածի. Ինչ են ... Վթարի պատճառով 12 ժամ ջուր չի լինելու Աջափնյա... «Բարսելոնան» հաղթանակ է տարել ընկերական խաղու... Սլացիկ ոտքեր, կարճ զգեստ․ Լիա Զախարյանի գրավի... «Գեղեցկուհի». Քրիստինա Եղոյանի հմայիչ կերպարը... Միթե անորեքսիա. երկրպագուներն անհանգստացած են... Հմայիչ. Էլեն Ասատրյանի նոր լուսանկարը 4 հոգու մահվան պատճառ դարձած վարորդը փորձում ... ԱՄՆ-ը կբախվի «մեծ սպառնալիքի եւ խիստ տառապանք... Սիբիրյան խոցը կարող է օգնել միզապարկի ուռուցք... Նուրմագոմեդովի հաջորդ մենամարտի ժամկետը հայտն... Գլխավոր դատախազությունը Արա Բաբլոյանի նկատմամ... Սպիտակ տանը մեկնարկել է Թրամփի եւ Էրդողանի հա... ԻՊ-ը սպանեց հայ քահանային, Էրդողանը պետք է եր... «Մարգո, սա հանճարեղ է». Կանդելակին հիացած է Ս... 5 բան, որ կանանց մեջ դուր չեն գալիս տղամարդկա... Հայտնի է դարձել People ամսագրի վարկածով մոլոր... «Սա էն մարդն ա, ով իմ առարկայի քննութունը ստա... Ինսուլինի ներարկումները կարող են փոխարինվել հ... Հռոմի պապը դատապարտել է հակասեմիտիզմի «անմարդ... Հետաքրքիր կտրվածքով զգեստ. Լիլի Մորտոյի գրավի... Հրանտ Շահինյանի հուշամրցաշարի հաղթողները Ստերոիդներից հրաժարվելը եւ շաբաթը մեկ անգամ ց... «Բավարիան» կփորձի վերադարձնել Գվարդիոլային Մեգան Մարքլն ու արքայազն Հարին հրաժարվել են Ս... 16 տարվա անպտղությունից հետո 35-ամյա Նազելին ... Եվրո Մ-19․ Թուրքիա - Հայաստան՝ 4։1 IUnetworks-ի կողմից մշակված Մեկ պատուհան համա... Մեր աղոթքն ենք մատուցում համայնքի հոգևոր հովվ... Թուրքական դատարանը նորից ձերբակալեց հայտնի լր... Փետրվարին Սևանում լողալու առաջարկը տրամաբանակ... Եղեգնաձորի ոստիկանները պետական-հասարակական ու... «Ընտանիք». Լուսինե Թովմասյանի լուսանկարը Դուբ... Մեկնարկել է Beeline-ի և Մանկական զարգացման հի... ԱՄՆ Կոնգրեսը կշարունակի Թրամփի իմփիչմենթի բաց... Facebook-ը գործարկել է Instagram-ով եւ WhatsA... HBO-ն կնկարահանի «Ընկերները» սերիալի շարունակ... Երկրաշարժ՝ Շիրակի մարզում Հայաստանի պետպարտքը մինչեւ 2020 թվականի տարես... Այս տարվա 9 ամիսներին ՀՀ-ից արտահանման ծավալն... Մելինե Դալուզյանն իմ անձնական պաշտպանության ն... «Որեւէ մեկին չեմ ճնշելու» ԵՊՀ ռեկտորի ԺՊ-ի պա... Սոնայի՝ Երեւանում հաճախակի լինելու պատճառն ու... Աշխարհի չեմպիոն Վասիլի Լոմաչենկոն իր նոր Merc... Ժաննա Ֆրիսկեի քույրը նիհարել է եւ բիկինիով ցո... Տղամարդը 20 տարի ապրել է ատամը քթում Մեկ օրում գրանցվել է 54 հանցագործություն. անձ... Լոբոդան լոգանքից հետո. հետեւորդները հիացած են... Նպատակային դրամաշնորհային ծրագրերի շրջանակում... «Դու լեռների արծիվ չես, այլ լեռների ոչխար». Լ... Ինչո՞ւ ուսուցիչներն էլ նախարարների նման չեն ս... Բրազիլիայի նախագահը որոշել է թողնել նախկին կո... Նոյեմբերի 13-ին փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանն ը... Ֆուտբոլի Հայաստանի ազգային հավաքականի երկրպագ... Հիլարի Քլինթոնը չի բացառել, որ կմասնակցի 2020... Մոդել Հռիփսիմե Սարգսյանը՝ «Միսս Երկիր» մրցույ... ԵՏՄ-ում ռոումինգը հանելու ճանապարհային քարտեզ... ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանություն. Արմավիրում տեղի ունե... Նոյեմբերի 14-ին Հայաստանում սպասվում է առանց ... 2020 թվականի բյուջեի նախագծով Հայաստանի անվան... Սիսիանում բացվել է թարմ մսի վաճառակետ ՀՀ իշխանությունների կոշտ քաղաքականությունը ապ... էներգետիկ անվտանգության գոտիներում կառուցապատ... Վենետիկյան ջրի հորդացումը հասել է ռեկորդային ... Անտառային տարածքների մեծացման ծրագիրը 5000 նո... Հարավային Կորեայում պայթյուն է տեղի ունեցել պ... Արման Սարգսյանը անձնակազմերին է ներկայացրել Լ... Կրթության նախարարի նախագիծը ենթադրում է Ակադե... «Դու պատգամավո՞ր ես, արա՛, թե՞ գողական». Ալեն... Յուրի Հովհաննիսյանին շնորհվել է 2019-ի Դեմիդո... ԱԳՆ-ի պատասխանը՝ Ուկրաինայի դեսպանությանը՝ Ղր... ՊՆ-ում կազմակերպվում են «1991 ստորաբաժանումու... Հոնկոնգում հատուկ ջոկատ կստեղծեն խռովությունն... Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի շենքի մոտ դագաղի ... Իսակովի պողոտայում մեքենաներ են բախվել. Վիրավ... Ինսուլտ տարած տղամարդը վեր է կացել հաշմանդամի... ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի աշխատակցուհին գունազարդել... Պահանջում ենք օրինագիծը հանել շրջանառությունի... Ես հուսով եմ, որ նախարար Արայիկ Հարությունյան...

Ջուլֆայում պատմական հայկական հուշարձանները ոչնչացվել են․ Ոմանք դա «մշակութային ցեղասպանություն» են անվանում․ LATimes

Դարեր շարունակ Ջուլֆայի սուրբ խաչքարերը՝ 16-րդ դարի հսկայական եւ հարուստ զարդանախշերով հուշաքարերը, կանգնած են եղել Արաքսի ափերին՝ զգոնությամբ պահպանելով աշխարհի խոշորագույն միջնադարյան հայկական գերեզմանոցը։ Երկրաշարժերը, պատերազմներն ու վանդալիզմը նոսրացրել են նրանց շարքերը, բայց 20-րդ դարի կեսերին հազարավոր խաչքարեր դեռեւս կանգուն էին, գրում է LATimes-ը։

Մինչդեռ այսօր Ջուլֆայում՝ Ադրբեջանի հեռավոր նախիջեւանյան տարածարջանում չկա ոչ մի խաչքար։ Չնայած դրանց պաշտպանության վերաբերյալ ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի 2000 թվականի հանձնարարությանը, Hyperallergic ամսագրում այս տարի հրապարակված վկայությունները ցույց են տալիս, որ հուշարձանները թաքուն եւ պարբերաբար ոչնչացվել են՝ Նախիջեւանում հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացման Ադրբեջանի վարած քաղաքականության շրջանակներում։


Հոդվածում նշվում է, որ ավերածությունների մասշտաբներն ապշեցնում են․ 89 միջնադարյան եկեղեցիներ, 5840 խաչքար եւ 22 000 տապանաքար։ Նշված հոդվածի համահեղինակ 33-ամյա Սիմոն Մաղաքյանը 1997-2006 թվականներին Ադրբեջանում եկեղեցիների եւ հուշարձանների ոչնչացումն անվանել է «XXI դարի մշակութային ցեղասպանություն»։

Ակտիվիստների խոսքերով, 2003 եւ 2009 թվականների արբանյակային լուսանկարները վկայում են Ջուլֆայում աշխարհի ամենամեծ միջնադարյան հայկական գերեզմանոցի ոչնչացման մասին։

Մաղաքյանը ցույց է տալիս «առաջ եւ հետո» լուսանկարների սլայդներ, արբանակային լուսանկարներ, ադրբեջանական արխիվային փաստաթղթեր ու տեսագրություններ՝ ադրբեջանական բանակի կողմից հայկական սրբավայրերի ու արտեֆակների ոչնչացման ապացույցներ։

Ի տարբերություն «Իսլամական պետության» եւ թալիբների, որոնք նպաստել են պատմական ավերակների ու հուշարձանների ոչնչացմանը, ադրբեջանական պաշտոնյաները հերքում են, որ հայկական գերեզմանոցներն ու եկեղեցիները, որոնց մասին խոսվում է, երբեւէ գոյություն են ունեցել։

«Դա ավելի վատ է, քան այն ինչ անում էր «Իսլամական պետությունը»,- ասում է Մաղաքյանը,- «Ինչպե՞ս կարող էր աշխարհը անտեսել դա։ Ինչպե՞ս Ադրբեջանը անպատիժ մնաց։ Եւ եթե ես չպատմեմ այս պատմությունը, ապա ո՞վ դա կանի։ Ես երբեք չեմ ների ինձ, եթե աշխարհը չիմանա մեր ժամանակների ամենամեծ մշակութային ցեղասպանության մասին»։

Նախիջեւանը մեկուսացված տարածաշրջան է, որը վերահսկվում է Ադրբեջանի կողմից, սակայն առանձնացված է այս երկրի մնացած մասից, որը շրջապատված է Հայաստանով, Իրանով եւ Թուրքիայով։ Պատմականորեն հայկական Նախիջեւանի տարածքը այսօր բնակեցված է առավելապես ադրբեջանցի թուրքերով։ Մաղաքյանն այն բնութագրեց որպես «նախկին Խորհրդային Միության Հյուսիսային Կորեա», որին ակնդետ հետեւում էին եւ խստորեն վերահսկում։ Մասնավորապես, Ջուլֆան դժվարամատչելի է, այն տեղակայված է Նախիջեւանի եւ Իրանի միջեւ հարավային ռազմականացված սահմանի երկայնքով։

Մաղաքյանների ընտանիքը տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ, երբ Սիմոնը 16 տարեկան էր։ Երեք տարի անց, 2005թ․, Մաղաքյանը սովորելիս է եղել քոլեջում, երբ պատահաբար աչքով է ընկել ռուսական տեղեկատվական գործակալության թղթակցությունն այն մասին, թե ինչպես են ադրբեջանական զիվորները Ջուլֆայում մուրճով ջարդում խաչքարերն ու թափում դրանք Արաքսի մեջ (Տեսանյութը նկարահանել էր Նշան Թոփուզյանը՝ հայ եպիսկոպոս, որն ապրում էր սահմանի այն կողմում՝ Իրանում):

Սառա Պիկմանը, որը նույնպես հոդվածի համահեղինակն է, համարյա նույն ժամանակ տեսել է Թոփուզյանի տեսագրությունը։ Այժմ նա պատմական գիտությունների թեկնածու է Ելի համալսարանում, իսկ այն ժամանակ նա հնագետ ուսանող էր Չիկագոյի համալսարանում եւ որոշել էր Ջուլֆայի ոչնչացված խաչքարերի պատմությունը հրապարակել «Հնագիտություն» ամսագրում։

Մաղաքյանը հոդվածը կարդալուց հետո կապվել է Պիկմանի հետ, եւ նրանք սկսել են միասին աշխատել, որպեսզի հավաքեն եւ ներկայացնեն ականատեսների վկայությունները, պատմական լուսանկարները եւ այլ ապացույցներ։ 2006թ․ նրանք դրամ են հավաքել «առաջ եւ հետո» արբանյակային լուսանկարների գնման համար եւ նկարահանել են կարճ փաստագրական «Արաքսի նոր արցունքները» ֆիլմը։

Մոտ 20 խաչքարեր, որոնք խորհրդային տարիներին հանվել են Ջուլֆայից, պահպանվում են աշխարհով մեկ թանգարանների հավաքածուներում, այդ թվում՝ Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն» արվեստների թանգարանում (Թանգարանը խաչքարերն անցյալ տարի ներառել էր «Հայաստան» հայտնի ցուցահանդեսում)։

Մաղաքյանը ոչ միայն անտրտունջ տարածում է մշակութային այդ կորստի մասին տեղեկատվությունը։ Այժմ նա ՄԱԿ Անվտանգության խորհրդին համոզում է Նախիջեւանում Ադրբեջանի գործողությունների հետաքննություն սկսել։

Նրա խոսքերով, իր գլխավոր նպատակը պարզապես ստիպելն է, որ աշխարհը վկայի մշակութային ցեղասպանության ակտի մասին։

 

դիտվել է 196 անգամ
Պարզվում է՝ Նեղոս գետը 6 անգամ ավելի հին է, ք... Բացահայտվել են օտարերկրացիների կողմից երեխանե... 25 մարդ, այդ թվում՝ Բանգլադեշի իշխող կուսակցո... Հայտնի հանգստավայրում գեր զբոսաշրջիկների համա... Չինաստանի կառավարությունը ցանկանում է մշակել ... Բրիտանացի գիտնականները պարզել են մեկ տարում մ... Այսօր Որակի համաշխարհային օրն է Ազգային ժողովի նիստը, նոյեմբերի 14 (Տեսանյութ... Աշխարհի ուժեղագույն պաշտպանն՝ ըստ Ռոբերտ Լևան... Մել Դալուզյանը նաև իմ անձնական պաշտպանության ... Տեղի ունեցավ այն, ինչից խուսափում էինք. Լինսի... ԿԳՄՍ նախարարությունը կնահանջի՞. «Հրապարակ» Ընտանեկան ՊԵԿ. Հայր ու որդի իրենցով են արել Գ... «Այդ կինը նյարդայնացնում է շատերին». հերթական... Ով կփոխարինի Վազգեն Մանուկյանին. «Ժողովուրդ» Արցախում պետք է հաղթեն ուժերը, որոնք աջակցել ... Ինչո՞ւ հրաժարական տվեց արդարադատության փոխնախ... «Սանիթեքը» սկսել է հավաքել իր աղբամանները. Դր... Նիկոլ Փաշինյանը, տալով համահայկականության շրջ... ՍԴ-ի հարցը կլուծվի 2020-ի կեսերին. Այն կա՛մ ը... Աշոտ Ղուլյանի համար ոչ վատ շանս է բացվում. «Փ... Թվեր, որ իշխանությունները չեն տարածի. Ինչ են ... Վթարի պատճառով 12 ժամ ջուր չի լինելու Աջափնյա... «Բարսելոնան» հաղթանակ է տարել ընկերական խաղու... Սլացիկ ոտքեր, կարճ զգեստ․ Լիա Զախարյանի գրավի... «Գեղեցկուհի». Քրիստինա Եղոյանի հմայիչ կերպարը... Միթե անորեքսիա. երկրպագուներն անհանգստացած են... Հմայիչ. Էլեն Ասատրյանի նոր լուսանկարը 4 հոգու մահվան պատճառ դարձած վարորդը փորձում ... ԱՄՆ-ը կբախվի «մեծ սպառնալիքի եւ խիստ տառապանք... Սիբիրյան խոցը կարող է օգնել միզապարկի ուռուցք... Նուրմագոմեդովի հաջորդ մենամարտի ժամկետը հայտն... Գլխավոր դատախազությունը Արա Բաբլոյանի նկատմամ... Սպիտակ տանը մեկնարկել է Թրամփի եւ Էրդողանի հա... ԻՊ-ը սպանեց հայ քահանային, Էրդողանը պետք է եր... «Մարգո, սա հանճարեղ է». Կանդելակին հիացած է Ս... 5 բան, որ կանանց մեջ դուր չեն գալիս տղամարդկա... Հայտնի է դարձել People ամսագրի վարկածով մոլոր... «Սա էն մարդն ա, ով իմ առարկայի քննութունը ստա... Ինսուլինի ներարկումները կարող են փոխարինվել հ... Հռոմի պապը դատապարտել է հակասեմիտիզմի «անմարդ... Հետաքրքիր կտրվածքով զգեստ. Լիլի Մորտոյի գրավի... Հրանտ Շահինյանի հուշամրցաշարի հաղթողները Ստերոիդներից հրաժարվելը եւ շաբաթը մեկ անգամ ց... «Բավարիան» կփորձի վերադարձնել Գվարդիոլային Մեգան Մարքլն ու արքայազն Հարին հրաժարվել են Ս... 16 տարվա անպտղությունից հետո 35-ամյա Նազելին ... Եվրո Մ-19․ Թուրքիա - Հայաստան՝ 4։1 IUnetworks-ի կողմից մշակված Մեկ պատուհան համա... Մեր աղոթքն ենք մատուցում համայնքի հոգևոր հովվ... Թուրքական դատարանը նորից ձերբակալեց հայտնի լր... Փետրվարին Սևանում լողալու առաջարկը տրամաբանակ... Եղեգնաձորի ոստիկանները պետական-հասարակական ու... «Ընտանիք». Լուսինե Թովմասյանի լուսանկարը Դուբ... Մեկնարկել է Beeline-ի և Մանկական զարգացման հի... ԱՄՆ Կոնգրեսը կշարունակի Թրամփի իմփիչմենթի բաց... Facebook-ը գործարկել է Instagram-ով եւ WhatsA... HBO-ն կնկարահանի «Ընկերները» սերիալի շարունակ... Երկրաշարժ՝ Շիրակի մարզում Հայաստանի պետպարտքը մինչեւ 2020 թվականի տարես... Այս տարվա 9 ամիսներին ՀՀ-ից արտահանման ծավալն... Մելինե Դալուզյանն իմ անձնական պաշտպանության ն... «Որեւէ մեկին չեմ ճնշելու» ԵՊՀ ռեկտորի ԺՊ-ի պա... Սոնայի՝ Երեւանում հաճախակի լինելու պատճառն ու... Աշխարհի չեմպիոն Վասիլի Լոմաչենկոն իր նոր Merc... Ժաննա Ֆրիսկեի քույրը նիհարել է եւ բիկինիով ցո... Տղամարդը 20 տարի ապրել է ատամը քթում Մեկ օրում գրանցվել է 54 հանցագործություն. անձ... Լոբոդան լոգանքից հետո. հետեւորդները հիացած են... Նպատակային դրամաշնորհային ծրագրերի շրջանակում... «Դու լեռների արծիվ չես, այլ լեռների ոչխար». Լ... Ինչո՞ւ ուսուցիչներն էլ նախարարների նման չեն ս... Բրազիլիայի նախագահը որոշել է թողնել նախկին կո... Նոյեմբերի 13-ին փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանն ը... Ֆուտբոլի Հայաստանի ազգային հավաքականի երկրպագ... Հիլարի Քլինթոնը չի բացառել, որ կմասնակցի 2020... Մոդել Հռիփսիմե Սարգսյանը՝ «Միսս Երկիր» մրցույ... ԵՏՄ-ում ռոումինգը հանելու ճանապարհային քարտեզ... ՌԴ-ում ՀՀ դեսպանություն. Արմավիրում տեղի ունե... Նոյեմբերի 14-ին Հայաստանում սպասվում է առանց ... 2020 թվականի բյուջեի նախագծով Հայաստանի անվան... Սիսիանում բացվել է թարմ մսի վաճառակետ ՀՀ իշխանությունների կոշտ քաղաքականությունը ապ... էներգետիկ անվտանգության գոտիներում կառուցապատ... Վենետիկյան ջրի հորդացումը հասել է ռեկորդային ... Անտառային տարածքների մեծացման ծրագիրը 5000 նո... Հարավային Կորեայում պայթյուն է տեղի ունեցել պ... Արման Սարգսյանը անձնակազմերին է ներկայացրել Լ... Կրթության նախարարի նախագիծը ենթադրում է Ակադե... «Դու պատգամավո՞ր ես, արա՛, թե՞ գողական». Ալեն... Յուրի Հովհաննիսյանին շնորհվել է 2019-ի Դեմիդո... ԱԳՆ-ի պատասխանը՝ Ուկրաինայի դեսպանությանը՝ Ղր... ՊՆ-ում կազմակերպվում են «1991 ստորաբաժանումու... Հոնկոնգում հատուկ ջոկատ կստեղծեն խռովությունն... Ուկրաինայի Գերագույն ռադայի շենքի մոտ դագաղի ... Իսակովի պողոտայում մեքենաներ են բախվել. Վիրավ... Ինսուլտ տարած տղամարդը վեր է կացել հաշմանդամի... ԱՄՆ Պետդեպարտամենտի աշխատակցուհին գունազարդել... Պահանջում ենք օրինագիծը հանել շրջանառությունի... Ես հուսով եմ, որ նախարար Արայիկ Հարությունյան...
Ամենաընթերցվածը
website by Sargssyan