Երևան, 18.Հունվար.2022, 00:00 |
1 $ = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ
|
Արծաթ - 0 Դրամ Ոսկի - 0 Դրամ Պլատին - 0 Դրամ
2022 թվականի հուլիսի 1-ից 300 հազար դրամը գեր... Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է ԱՄԷ շրջակա միջավայ... Երեւանում ընթանում է Ռոբերտ Քոչարյանի եւ Արմե... ԱՄՆ Կոնգրեսը կոչ է անում հետաձգել 5G ցանցերի ... Հրամայական է պատերազմի վախից ձեռբազատվելը, նա... 12 օրական Մոնթեն Ենգոյանների ընտանիքի իններոր... Ազգային ժողովը հավանություն է տվել գործող օրե... Վերացվել է հացի արտադրամասի գործունեության կա... Արցախում կորոնավիրուսի 8 նոր դեպք է գրանցվել,... Կորոնավիրուսից մահվան դեպքերի վերաբերյալ հրապ... FIFA The Best. Քվեարկությունում ձայն ստացած 1... Փաշինյանը Արագածոտնի նոր փոխմարզպետ է նշանակե... Ղազախստանի հետ տնտեսական համագործակցության մի... Նորվեգիայում սկսվում է Բրեյվիկի վաղաժամկետ ազ... Նիկոլ Փաշինյանը Վահե Գրիգորյանին 4 օրով գործո... Maruv-ը ժամանակավորապես լքում է բեմը Իրականում Թուրքիայում Ադրբեջանի դեսպանը կարող... ՀԴՄ կանոնները խախտելու համար տուգանքներ նշանա... 2022 թ. հուշարձանների նորոգման, ամրակայման և ... Զույգը որոշել է իր հարսանիքը Մեթատիեզերքում ա... Apple-ը «կթաղի» սկավառակակրով վերջին համակարգ... Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվ... ՀՀ-ից Ալիևի հայտարարություններին չարձագանքելո... Դավիթ Տոնոյանը պահանջելու է դռնբաց դատական նի... Պորտուգալիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչը Ռոնա... Մեքսիկայում քրեական քրոնիկոնի լրագրող է սպանվ... The Best․ Մեսիի, Լեւանդովսկու եւ Ռոնալդուի ըն... Տաջիկստանում ռուս զինվորականների մասնակցությա... ԱԺ նիստը (Տեսանյութ. Ուղիղ) Սյունիքի, Արագածոտնի և Շիրակի մարզերի ճանապար... Դերասանուհի Շուշաննա Թովմասյանը Հայաստանից հե... Գյումրու կիսաքանդ հանրակացարանի բնակիչները վա... Կճոյանի դեմ հարուցված քրեական գործը կարճվեց. ... Մարզպետներին փոխելու պատճառը ՏԻՄ-ն է. «Հրապար... Վահան Քերոբյանը կլքի նախարարի պաշտոնը. Նրա «շ... Լևոն Տեր-Պետրոսյանը սրանով հասարակությանը մղո... Հոր փոխարեն որդուն նշանակելով՝ Փաշինյանը նախա... Իրենց գոյությունն արդարացնելու համար հարմար ա... Կենսական իրավունքները՝ խաթարված. Կապանի գյուղ... «Ալյանսի» ու Տիգրան Արզաքանցյանի ջրերը մի առվ... Ռուսաստանը մտահոգված է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հ... Հունվարի 18-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ ... Սուրեն Պապիկյանի հարսանիքն այս շաբաթ օրն է տե... Ընդդիմությունը կոշտացնելու է մարտավարությունը... Վթարի պատճառով 11 ժամ ջուր չի լինելու Արարատի... Թուրքիայի կառավարությունում կքննարկեն բանագնա... Գավառում հիվանդանոցի վրա հարձակվելու գործով դ... Բիթքոինը սկսել է սրընթաց կերպով պարտվել մրցակ... Աշխարհում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը գե... Մահացել է Արցախի ԱԺ-ում աշխատանքային երկարամյ... Դոլարի փոխարժեքն աճել է. Եվրոն էժանացել է Թուրքական դատարանն արդարացրել է գերմանացի լրա... Հայաստանում հաստատվել է «Օմիկրոն» շտամի ևս 7 ... Էդգար Փարվանյանը նշանակվել է Արագածոտնի փոխմա... Հայտնի է, թե ինչու Վեյնալդումը չի տեղափոխվել ... ԱՄԷ-ն «խաղադրույք է կատարում Թուրքիայի վրա». ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը կոչ է արել պատրաստվե... Թուրքիայի ներկայացուցչի հետ հանդիպմանը միջանց... Հանրակրթության մասին օրենքի փոփոխությունների ... Բացահայտվել են հանցագործության դեպքեր․ պարեկն... Պորոշենկոն ներպետական հետախուզման մեջ է գտնվո... «Վրացական ավիաուղիները» 150 մլն դոլարով վաճառ... 1044 կգ սիգ է առգրավվել, շրջակա միջավայրին՝ 5... ՆԱՏՕ-ն հրապարակել է տիեզերքի վերաբերյալ ռազմա... Moderna-ն առաջիկա շաբաթներին կսկսի «Օմիկրոնի»... ՊՆ-ն՝ վիրավորված զինծառայողների վիճակի մասին ... Ինդոնեզիան մինչեւ 2024 թվականը կտեղափոխի իր մ... Հարթավան գյուղում տան տանիք է այրվել Եվրոպայում գրիպի պատճառով 23 մլն թռչուն է ոչն... Լեբրոն Ջեյմսը ներողություն է խնդրել երկրպագու... ՌԴ-ն մտահոգված է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախ... Մբապեն իր գոլը նվիրել է 8-ամյա աղջկան, որին վ... Հայաստանում Հիսուսի արձան կառուցելու նախաձեռն... Նոյեմբերի 16-ին գերեվարված, հետո վերադարձած զ... Իրազեկում ինքնակամ կառույցների հաշվառման նոր ... Գերմանիայում կորոնավիրուսի դեմ չպատվաստված բո... Պաշտոնյաներն իմացել են, որ մատակարարման պահին... Աֆղանստանում երկրաշարժի հետևանքով առնվազն 12 ... Արցախում հաշվառված առանձին խմբեր կստանան միան... Շախմատի տղամարդկանց առաջնության միանձնյա առաջ... Յուվենտուսը հետաքրքրված է Զենիթի հարձակվողով ... «Ամենաուշը 2 տարում սիրիացիներին դհոլ-զուռնայ... Հայաստանի մի շարք շրջաններում մերկասառույց է ... ՆԱՏՕ-ն հրապարակել է տիեզերական ռազմավարությու... Ասթոն Վիլայի առաջատարը կարող է տեղափոխվել անգ... Իրանը ողջունում է ՀՀ-ի և Թուրքիայի միջև հարաբ... Գառնիի հեթանոսական տաճարն ընդգրկվել է աշխարհի... Գրադսկու ընկերը կարծիք է հայտնել, որ նրա այրո... Լեոնիդ Կուրավլյովի որդին հայտարարել է, որ դեր... Times. Ջոնսոնը պատրաստվում է կադրային զտումնե... Կրթության ավարտական վկայականները և ատեստատներ... Ինչու է Ներսես Երիցյանը իր գումարները պահում ... Բացահայտվել է քողարկված ֆինանսական բուրգի գոր... Գարեգին Բ-ի հայրապետական տնօրինությամբ կատարվ... Oxfam. աշխարհի ամենահարուստ մարդիկ կրկնապատկե... «Չի կարելի այսօր սթեյք պատրաստել, իսկ վաղը վե... Մայրաքաղաքում առաջիկա գիշերը կլինի -11-13, վա... Արմինե Ադիբեկյանը Խաչատուր Սուքիասյանին խորհո... Շաղկապենաբորբը կարող է լինել օմիկրոն շտամով վ... Արմինե Ադիբեկյանը՝ Ռուբեն Ռուբինյանի մասին. ա...

Նոր մոտեցում հնագիտական թաղված հուշարձանների հայտնաբերման և գնահատման աշխատանքներում

ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի երկրաբանական գիտությունների ինստիտուտն առաջարկում է հնագիտական թաղված հուշարձանների հայտնաբերման և գնահատման աշխատանքներում կիրառել օգտակար հանածոների որոնման երկրաքիմիական մեթոդները:

ԳԱԱ-ից հայտնում են, որ Երկրաբանական գիտությունների թեկնածու Արշավիր Հովհաննիսյանը, ով Արտանիշի և Արագածի պեղումների գիտական խմբի համաղեկավարն է ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի գիտական գծով փոխտնօրեն Արսեն Բոբոխյանի հետ, բացատրում է մեթոդի էությունը և կիրառման արդյուվետությունը. «Հնագիտական հուշարձաններում թաղված մետաղական արտեֆակտերն այս կամ այն չափով քիմիապես ակտիվ են: Գտնվելով երկրի մակերեսից որոշակի խորության վրա՝ նրանք ագրեսիվ միջավայրի և մթնոլորտից ներթափանցող թթվածնով հարուստ ջրերի հետ փոխազդեցության մեջ են մտնում, առաջացնում են քիմիական միացություններ և մակերևութային լարվածության ուժերի շնորհիվ տարածվում են բնահողի մեջ՝ ստեղծելով սեփական երկրաքիմիական մարդածին պսակներ: Այս պսակների ձևավորման մեխանիզմը նույնն է, ինչ հանքային մարմինների շուրջը ձևավորվող երկրաքիմիական երկրորդային պսակներինը, որոնք արդյունավետորեն կիրառվում են նոր հանքավայրերի հայտնաբերման գործում:

Հնագիտական հուշարձանների վրա, բնահողի շերտում ձևավորված երկրաքիմիական պսակների գնահատման համար, որպես գլխավոր էլեմենտ-ինդիկատորներ, օգտագործվում են պղինձը, անագը, մկնդեղը, կապարը, ցինկը, արծաթը, երկաթը, կալցիումը և ոսկին, որոնք մտնում են բրոնզի և երկաթի դարաշրջանների հնագիտական մետաղական արտեֆակտերի կազմի մեջ, ինչպես նաև ֆոսֆորը, որը մարդու և կենդանիների ոսկորների կազմի հիմնական բաղադրիչներից է: Այս էլեմենտների ձևավորած երկրաքիմիական պսակները կրում են իրենց մեջ քանակական և որակական տեղեկություն նրանց անտրոպոգեն աղբյուրի (հուշարձան, դամբարան) վերաբերյալ: Ինչպես ցույց տվեցին մեր ուսումնասիրությունները Արտանիշի թերակղզում և Արագածի հարավային լանջերին, դրանք հստակորեն արտահայտվում են բնահողի մեջ՝ դամբարանների և այլ հնագիտական հուշարձանների մակերեսի վրա: Այս մոտեցման արդյունքում բացահայտվել են Արտանիշի թերակղզու արևելյան ափին տեղադրված Արտանիշ 23 և 29 դամբարանադաշտերի վրա՝ բնահողի շերտում ձևավորված անտրոպոգեն պսակների երկրաքիմիական առանձնահատկությունները, բացահայտվել և պարզաբանվել են Արագածի հարավային լանջի Տիրինկատար-Կարմիր Սար տարածքի (12 վիշապների տարածք) դամբարանների վրա՝ բնահողի շերտում ձևավորված անտրոպոգեն պսակների երկրաքիմիական առանձնահատկությունները։ Հնագետներին տրվել են դրական երաշխավորություններ՝ պեղելու առավել հեռանկարային դամբարանները, ինչպես նաև խոտանվել են նախկինում թալանվածները։ Ավելի ուշ հնագիտական պեղումներով հաստատել են մեր կողմից դամբարանների համար տրված դրական և բացասական (խոտանված), եզրակացությունները»:

Արշավիր Հովհաննիսյանը նշեց, որ Հայաստանի տարածքը ծածկված է հնագիտական հուշարձանների խիտ ցանցով՝ քարե դարից մինչև ուշ միջնադար: Հետխորհրդային տարիներին հայտնաբերված, բայց չուսումնասիրված օբյեկտների թիվը կրկնապատկվել է: Առաջացել է ընտրողական ուսումնասիրության անհրաժեշտություն՝ պեղումների ենթակա հարյուրավոր օբյեկտներից ընտրել ամենից առաջնահերթը: Արտանիշի թերակղզում և Արագածի հարավային լանջերին իրականացված հաջողված փորձը նախատեսվում է տարածել այլ տարածքների վրա, քանի որ այս մեթոդով խնայում են պեղումներին ուղղված ֆինանսական միջոցները, ժամանակը, ապահովում են առավել հարուստ արտեֆակտեր պարունակող հուշարձանների հայտնաբերումը, թույլ են տալիս գնահատել հուշարձանների ներքին պարունակությունը՝ առանց այն բացելու, հնարավորություն են տալիս հավաստանշել և խոտանել նախկինում թալանված հուշարձանները, նպաստում են գեո և արխեոտուրիզմի զարգացմանը:

Այս աշխատանքները մեծ հետաքրքրություն են առաջացրել հայաստանյան և միջազգային գիտական հանրության շրջանում: Արդեն կա համագործակցություն և ակտիվ գիտական շփումներ գերմանացի, իտալացի, և ավստրալացի երկրաբանների և հնագետների հետ:

Հետազոտությունն իրականացվել է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարության գիտության կոմիտեի ֆինանսավորմամբ՝ «Երկրաքիմիական որոնման մեթոդների փորձնական կիրառությունը հնագիտական թաղված օբյեկտների հայտնաբերման և գնահատման աշխատանքներում» 18T-1E171 գիտական թեմայի շրջանակներում: Աշխատանքներն իրականացվել են ՀՀ ԳԱԱ հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտի հետ համագործակցությամբ, ինչպես նաև միջազգային համագործակցությամբ Գերմանիայի Հալլե-Վիտենբերգի Մարտին Լյութերի համալսարանի Դասական հետազոտությունների ինստիտուտի, Մյունխենի Լյուդվիգ-Մաքսիմելիան համալսարանի Երկրի մասին գիտությունների դեպարտամենտի, Բեռլինի Ազատ համալսարանի Հին Մերձավոր Արևելքի ուսումնասիրությունների ինստիտուտի, Քեմնիցի հնագիտության պետական թանգարանի, Իտալիայի Հումանիտար գիտությունների դեպարտամենտի Վենետիկի Կա Ֆոսկարի համալսարանի հետ:

Հետազոտությունները տպագրվել են «Archaeology of Armenia in Regional Context» և «Armenian Journal of Near Eastern Studies (Aramazd)» հանդեսներում:

դիտվել է 77 անգամ
2022 թվականի հուլիսի 1-ից 300 հազար դրամը գեր... Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է ԱՄԷ շրջակա միջավայ... Երեւանում ընթանում է Ռոբերտ Քոչարյանի եւ Արմե... ԱՄՆ Կոնգրեսը կոչ է անում հետաձգել 5G ցանցերի ... Հրամայական է պատերազմի վախից ձեռբազատվելը, նա... 12 օրական Մոնթեն Ենգոյանների ընտանիքի իններոր... Ազգային ժողովը հավանություն է տվել գործող օրե... Վերացվել է հացի արտադրամասի գործունեության կա... Արցախում կորոնավիրուսի 8 նոր դեպք է գրանցվել,... Կորոնավիրուսից մահվան դեպքերի վերաբերյալ հրապ... FIFA The Best. Քվեարկությունում ձայն ստացած 1... Փաշինյանը Արագածոտնի նոր փոխմարզպետ է նշանակե... Ղազախստանի հետ տնտեսական համագործակցության մի... Նորվեգիայում սկսվում է Բրեյվիկի վաղաժամկետ ազ... Նիկոլ Փաշինյանը Վահե Գրիգորյանին 4 օրով գործո... Maruv-ը ժամանակավորապես լքում է բեմը Իրականում Թուրքիայում Ադրբեջանի դեսպանը կարող... ՀԴՄ կանոնները խախտելու համար տուգանքներ նշանա... 2022 թ. հուշարձանների նորոգման, ամրակայման և ... Զույգը որոշել է իր հարսանիքը Մեթատիեզերքում ա... Apple-ը «կթաղի» սկավառակակրով վերջին համակարգ... Հայաստանում հաստատվել է կորոնավիրուսով վարակվ... ՀՀ-ից Ալիևի հայտարարություններին չարձագանքելո... Դավիթ Տոնոյանը պահանջելու է դռնբաց դատական նի... Պորտուգալիայի հավաքականի գլխավոր մարզիչը Ռոնա... Մեքսիկայում քրեական քրոնիկոնի լրագրող է սպանվ... The Best․ Մեսիի, Լեւանդովսկու եւ Ռոնալդուի ըն... Տաջիկստանում ռուս զինվորականների մասնակցությա... ԱԺ նիստը (Տեսանյութ. Ուղիղ) Սյունիքի, Արագածոտնի և Շիրակի մարզերի ճանապար... Դերասանուհի Շուշաննա Թովմասյանը Հայաստանից հե... Գյումրու կիսաքանդ հանրակացարանի բնակիչները վա... Կճոյանի դեմ հարուցված քրեական գործը կարճվեց. ... Մարզպետներին փոխելու պատճառը ՏԻՄ-ն է. «Հրապար... Վահան Քերոբյանը կլքի նախարարի պաշտոնը. Նրա «շ... Լևոն Տեր-Պետրոսյանը սրանով հասարակությանը մղո... Հոր փոխարեն որդուն նշանակելով՝ Փաշինյանը նախա... Իրենց գոյությունն արդարացնելու համար հարմար ա... Կենսական իրավունքները՝ խաթարված. Կապանի գյուղ... «Ալյանսի» ու Տիգրան Արզաքանցյանի ջրերը մի առվ... Ռուսաստանը մտահոգված է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի հ... Հունվարի 18-ին պլանային նորոգման աշխատանքներ ... Սուրեն Պապիկյանի հարսանիքն այս շաբաթ օրն է տե... Ընդդիմությունը կոշտացնելու է մարտավարությունը... Վթարի պատճառով 11 ժամ ջուր չի լինելու Արարատի... Թուրքիայի կառավարությունում կքննարկեն բանագնա... Գավառում հիվանդանոցի վրա հարձակվելու գործով դ... Բիթքոինը սկսել է սրընթաց կերպով պարտվել մրցակ... Աշխարհում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը գե... Մահացել է Արցախի ԱԺ-ում աշխատանքային երկարամյ... Դոլարի փոխարժեքն աճել է. Եվրոն էժանացել է Թուրքական դատարանն արդարացրել է գերմանացի լրա... Հայաստանում հաստատվել է «Օմիկրոն» շտամի ևս 7 ... Էդգար Փարվանյանը նշանակվել է Արագածոտնի փոխմա... Հայտնի է, թե ինչու Վեյնալդումը չի տեղափոխվել ... ԱՄԷ-ն «խաղադրույք է կատարում Թուրքիայի վրա». ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը կոչ է արել պատրաստվե... Թուրքիայի ներկայացուցչի հետ հանդիպմանը միջանց... Հանրակրթության մասին օրենքի փոփոխությունների ... Բացահայտվել են հանցագործության դեպքեր․ պարեկն... Պորոշենկոն ներպետական հետախուզման մեջ է գտնվո... «Վրացական ավիաուղիները» 150 մլն դոլարով վաճառ... 1044 կգ սիգ է առգրավվել, շրջակա միջավայրին՝ 5... ՆԱՏՕ-ն հրապարակել է տիեզերքի վերաբերյալ ռազմա... Moderna-ն առաջիկա շաբաթներին կսկսի «Օմիկրոնի»... ՊՆ-ն՝ վիրավորված զինծառայողների վիճակի մասին ... Ինդոնեզիան մինչեւ 2024 թվականը կտեղափոխի իր մ... Հարթավան գյուղում տան տանիք է այրվել Եվրոպայում գրիպի պատճառով 23 մլն թռչուն է ոչն... Լեբրոն Ջեյմսը ներողություն է խնդրել երկրպագու... ՌԴ-ն մտահոգված է, որ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախ... Մբապեն իր գոլը նվիրել է 8-ամյա աղջկան, որին վ... Հայաստանում Հիսուսի արձան կառուցելու նախաձեռն... Նոյեմբերի 16-ին գերեվարված, հետո վերադարձած զ... Իրազեկում ինքնակամ կառույցների հաշվառման նոր ... Գերմանիայում կորոնավիրուսի դեմ չպատվաստված բո... Պաշտոնյաներն իմացել են, որ մատակարարման պահին... Աֆղանստանում երկրաշարժի հետևանքով առնվազն 12 ... Արցախում հաշվառված առանձին խմբեր կստանան միան... Շախմատի տղամարդկանց առաջնության միանձնյա առաջ... Յուվենտուսը հետաքրքրված է Զենիթի հարձակվողով ... «Ամենաուշը 2 տարում սիրիացիներին դհոլ-զուռնայ... Հայաստանի մի շարք շրջաններում մերկասառույց է ... ՆԱՏՕ-ն հրապարակել է տիեզերական ռազմավարությու... Ասթոն Վիլայի առաջատարը կարող է տեղափոխվել անգ... Իրանը ողջունում է ՀՀ-ի և Թուրքիայի միջև հարաբ... Գառնիի հեթանոսական տաճարն ընդգրկվել է աշխարհի... Գրադսկու ընկերը կարծիք է հայտնել, որ նրա այրո... Լեոնիդ Կուրավլյովի որդին հայտարարել է, որ դեր... Times. Ջոնսոնը պատրաստվում է կադրային զտումնե... Կրթության ավարտական վկայականները և ատեստատներ... Ինչու է Ներսես Երիցյանը իր գումարները պահում ... Բացահայտվել է քողարկված ֆինանսական բուրգի գոր... Գարեգին Բ-ի հայրապետական տնօրինությամբ կատարվ... Oxfam. աշխարհի ամենահարուստ մարդիկ կրկնապատկե... «Չի կարելի այսօր սթեյք պատրաստել, իսկ վաղը վե... Մայրաքաղաքում առաջիկա գիշերը կլինի -11-13, վա... Արմինե Ադիբեկյանը Խաչատուր Սուքիասյանին խորհո... Շաղկապենաբորբը կարող է լինել օմիկրոն շտամով վ... Արմինե Ադիբեկյանը՝ Ռուբեն Ռուբինյանի մասին. ա...
Ամենաընթերցվածը
website by Sargssyan