Երևան, 24.Հոկտեմբեր.2021, 00:00 |
1 $ = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ
|
Արծաթ - 0 Դրամ Ոսկի - 0 Դրամ Պլատին - 0 Դրամ
Մեսսին այս տարի մրցակից չունի Ոսկե Գնդակի համ... Ձերբակալվել է Կոլումբիայի ամենափնտրվող հանցագ... Իսպանիայում Բարսելոնայի «Հայաստան» ըմբշամարտի... Դերասանուհի Մարինկա Խաչատրյանը նոր լուսանկար ... Վրաստանի նախկին նախագահի փաստաբանը սկանդալայի... Միլիարդատեր Ջեֆ Բեզոսի համար կառուցվում է աշխ... Մահվան ելքով վրաերթ Երևանում. Nissan-ը վրաերթ... Երկրաշարժ՝ Բավրա գյուղից 9 կմ արևելք․ ցնցումն... «Եկեք պատվաստվենք» միջոցառումն ավարտվել է. պա... Սյունիքում այլընտրանքային ճանապարհների կառուց... Այսօր ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Սոս Սարգսյանի ծ... ՄԻՊ-ը Ֆրանսիայի դեսպանին է ներկայացրել հայ գե... Ստեփանավանում հիմնանորոգվում է Երիտասարդական ... Տեխնոլոգիական զարգացումները և դրանց ազդեցությ... Ռուսաստանը հրաժարվել է համագործակցել ՆԱՏՕ-ի հ... Առողջապահության նախարարն այցելել է «Եկեք պատվ... Բեքհեմը կդառնա Քաթար-2022-ի դեմքն ու 150 մլն ... Ես չգիտեի, որ էս երկիրը սիրելու եմ, ատելու ու... Ռուս փորձագետները նշել են ամենաապահով ուղևորա... Ռոնալդոն և Զիդանը եկան Ռեալ ու նվաճեցին Ոսկե ... ԿԸՀ-ն ներկայացրել է մանդատների բաշխումը 6 համ... Նոյեմբերի 9-ին եւ 10-ին ընդդիմությունը հանրահ... Տեղի ունեցավ Տանն Կիլիկիո Կաթողիկէ Հայոց 21-... Ամեն պահ ոտքի ելնելու անհրաժեշտություն կա՝ ար... Երևան-Գյումրի ճանապարհին կատարվում են անվտանգ... Նա նախատեսվածից 2 տարի շուտ հեռացավ. Լապորտան... ՌԴ-ն լրացուցիչ միջոցներ է ձեռնարկում ադրբեջան... Արման Եղոյանը և Իտալիայի խորհրդարանի արտաքին ... Ինչպես է Արևմուտքը ստեղծել Պուտինի ամենավտանգ... Հայաստանը հռչակվել է «պոլիոմիելիտից ազատ» երկ... Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 3 436 ... Սա շատ մեծ արդյունք է հայկական բռնցքամարտի և ... Գիգզի որդին նորամուտն է նշել ՄՅՈՒ-ի Մ18 թիմի ... Վին Դիզելը դեպի խորան է ուղեկցել «Ֆորսաժի» զո... Պիկասոյի՝ Լաս Վեգասի Bellagio հյուրանոցում ցո... Մերձմոսկվայում համավարակի սկզբից ի վեր կորոնա... Հրապարակվել են Ստեփանավանի ՏԻՄ ընտրություններ... Հայտնի է Իջևանի ՏԻՄ ընտրություններում ՔՊ-ի նա... Նոր մանրամասներ՝ Երևանում անչափահասի կողմից B... Ուզբեկստանում այսօր ընտրում են հանրապետության... Հայ-ռուսական տակտիկական զորավարժություններ հա... Հայտնի է Կապանի ՏԻՄ ընտրություններում «Շանթ դ... Կանադայի և ԱՄՆ-ի սահմանին բեռնատար նավ է այրվ... Հրապարակվել է Կապանի ՏԻՄ ընտրություններում ՔՊ... Աֆղանստանում 8 երեխա է սովից մահացել Էլ Կլասիկոն կարող է կայանալ առանց Մեսսիի, Ռոն... Բաշխվել են Գյումրու ավագանու 33 մանդատները Թուրքիայի հզորացումը նշանակում է ՆԱՏՕ-ի պաշտպ... ABBA-ն առաջին անգամ թողարկել է 1978 թվականին ... Խոշոր ավտովթար Արմավիրի մարզում. բախվել են Me... Իրանի Արևելյան նահանգի ղեկավարին ապտակել են ե... Կիրակի Երևանում պատվաստումների օր է Ռոմայի նախկին ղեկավարներն իրենց ետևից լիքը կե... Երևանում՝ Հրապարակի մետրոյի դիմաց, բախվել են ... Հրդեհ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային ... Ինչու է Էրդողանը «անցանկալի անձ» հայտարարել 1... Հունվարի մեկից խանութներն այլևս չեն առաջարկի ... Մահճակալային ֆոնդը սպառման եզրին է․ Անահիտ Ավ... Հիմնանորոգվում է Ստեփանավանի կենտրոնական փողո... Թայվանում 6,5 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ու... Իրանի ԱԳ նախարարը Բաքվին կոչ է արել դյուրացնե... Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 47 նոր... Իբրահիմովիչը դարձել է 4-րդ ֆուտբոլիստը, ով Ա ... Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 235... Գերմանիայում արձագանքել են Թուրքիայում դեսպան... Երևանի կենտրոնում՝ հերթական խմած վարորդը ավտո... ԱՄՆ-ը պարզաբանումներ է ակնկալում Թուրքիայից Հայ Առաքելական եկեղեցին այսօր նշում է Խաչի Գյ... Ջերմաստիճանն աստիճանաբար կնվազի Օրվա աստղագուշակ BBC-ն ներկայացրել է XXI-րդ դարի լավագույն հեռ... Հրշեջ-փրկարարները մարել են ընդհանուր 341.7 հա... Իրանի հոգևոր առաջնորդը 3․4 հազար բանտարկյալի ... Հենրիկ Ճղրիկյանը՝ Եվրոպայի երիտասարդների առաջ... COVID-19-ից մահացած ամերիկացի զինծառայողների ... Ո՞ւր մնացին հարկային մուտքերի ռեկորդային աճեր... Խոշոր ավտովթար Երևանում. բախվել են Opel-ները.... Թուրքիայի ԱԳՆ խոսնակ․ «Կա՛մ F-35-երը, կա՛մ գո... Վրաստանում պաշտոնյաների աշխատավարձերը 2022թ․ ... Գանձաքար գյուղի հարակից տարածքում հայտնաբերվե... Կիպրոսի նախագահը Թուրքիային դատապարտող նամակ ... Երևանում և Լոռիում գազամատակարարումը ժամանակա... «Արման Թաթոյանին քաղցր օրեր չեն սպասվում. տգե... Մովսես գյուղի վերջնամասում «UAZ» մակնիշի ավտո... Քաղաքաշինության ոլորտում նախկինում պրոցեսները... Նինո Բուրջանաձեն մասնակցել է Սահակաշվիլիի աջա... Պալմա կղզում հզոր երկրաշարժ է տեղի ունեցել ՌԴ ԱԳՆ-ն հայտնել է, թե որն է ՆԱՏՕ-ի գլխավոր ն... Հղիների շրջանում հիվանդության ծանր, ծայրահեղ ... Մահվան ելքով վթար Երևան-Սևան ճանապարհին «Դա անասելի ցավ է». Հասմիկ Կարապետյանն անկեղծ... Ի՞նչ մթերքներ են վնասակար մաշկի համար ԲԿ-ներն աշխատում են խիստ ծանրաբեռնված ռեժիմով... Մենք չենք արել մի բան, ինչի համար զղջանք կամ ... Օրվա ո՞ր ժամին խորհուրդ չի տրվում կեֆիր խմել ... Տաջիկստանում ավարտվել են ՀԱՊԿ զորավարժություն... Էրդողանը կարգադրել է արտաքսել 10 երկրների դես... Փաշինյանը «կզոհաբերի՞» իր մտերիմ Հայկակ Արշամ... Որտե՞ղ է Հայաստանի շահերի կարմիր գիծը. 19 տար... Ո՞վ է կարդացել Սիրադեղյանի կտակը

44-օրյա պատերազմը փոխեց ուժերի քաղաքական եւ ռազմական հարաբերակցությունը Հարավային Կովկասում. Ռուսլան Պուխով

Ղարաբաղյան 44-օրյա պատերազմը, որը սկսվեց 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ին, շրջադարձային պահ է ոչ միայն դրան մասնակցած Հայաստանի եւ Ադրբեջանի համար: Այն փոխեց ուժերի քաղաքական եւ ռազմական հավասարակշռությունը Հարավային Կովկասում, նպաստեց Թուրքիայի՝ որպես տարածաշրջանային ուժի հետագա աճին, նախանշեց Անդրկովկասում Ռուսաստանի ազդեցության իրական սահմանները եւ հետխորհրդային տարածքի այս հատվածում ԱՄՆ-ի ու ԵՄ-ի երկրների իրական հետաքրքրության աստիճանը: Անօդաչուների միջոցով Ադրբեջանի կողմից օդային գերակայության ձեռքբերումը ոչ միայն պատերազմի ելքը վճռող հիմնական գործոններից մեկն էր, այլեւ ռազմական արվեստի զարգացմանն ուղղված քայլ: Այս մասին «Կոմերսանտ»-ում իր հոդվածում գրել է Ռազմավարությունների եւ տեխնոլոգիաների վերլուծության կենտրոնի տնօրեն Ռուսլան Պուխովը:

Հաշվի առնելով, թե 26-ամյա սառեցումից հետո որքան արագ վերսկսվեց հայ-ադրբեջանական հակամարտությունը, Լեռնային Ղարաբաղում տիրող ներկայիս իրավիճակը չի կարելի կայուն համարել: Իսկ եթե այդպես է, անհրաժեշտ է ոչ միայն դասեր քաղել վերջին պատերազմից, այլեւ հետեւել դրա սահմանած դինամիկային:

Նախեւառաջ, մենք պետք է ելնենք նրանից, որ զինված հակամարտության արդյունքները, ցնցելով պարտվածներին եւ նրանց խորը վերքեր հասցնելով՝ ամբողջությամբ չեն բավարարել նաեւ հաղթողներին: Եթե ​​տեսանելի ապագայում հայկական վրեժխնդրության հնարավորություններ չստեղծվեն, ապա Ադրբեջանը կփորձի վերականգնել ամբողջական եւ վերջնական վերահսկողության Լեռնային Ղարաբաղի ամբողջ տարածքի նկատմամբ: Ռուսաստանը նույնպես ծանր իրավիճակում է հայտնվել: Որոշ միջազգային վերլուծաբաններ շտապեցին անվանել զինադադարի եւ Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահ ուժերի տեղակայման մասին համաձայնությունը Մոսկվայի հաղթանակ, որի զորքերը այժմ կտեղակայվեն բոլոր երեք պետությունների միջազգայնորեն ճանաչված տարածքներում՝ Հայաստանում (ռազմաբազա Գյումրիում), Ադրբեջանում (խաղաղապահներ Լեռնային Ղարաբաղում) եւ Վրաստանում (զորակազմեր՝ տեղակայված Աբխազիայի եւ Հարավային Օսեթիայի սահմաններում):

Նման տեսակետը ոչ միայն մակերեսային է, այլ էապես սխալ: Մի կողմ թողնելով Հայաստանում, Աբխազիայում եւ Հարավային Օսեթիայում ռուսական բազաների հետ կապված իրավիճակը, պետք է նշել Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահների ներկայության պայմանականությունը: Այստեղ ռուս խաղաղապահների հնգամյա մանդատը, այսինքն, ըստ էության, այն տարածքի ժամանակավոր կարգավիճակը, որը դեռ Ղարաբաղի հայերի ձեռքում է՝ որպես Ռուսաստանի պրոտեկտորատ, թույլ է տալիս դրա երկարաձգում, սակայն նման երկարաձգումը, եթե դա տեղի ունենա, հեշտ չի լինի, առավել եւս՝ չի լինի ավտոմատ կերպով: Իր դաշնակից Անկարայի հետ Բաքուն արդեն փորձում է ճնշում գործադրել Մոսկվայի վրա, որպեսզի տարածաշրջանն ամբողջովին անցնի Ադրբեջանի վերահսկողության տակ:

Այսպիսով, ներկայիս ստատուս քվոն տարածաշրջանում ի սկզբանե անկայուն է: Դաշնակից Հայաստանի եւ գործընկեր Ադրբեջանի միջեւ երկարաժամկետ հավասարակշռության պահպանման՝ Ռուսաստանի մարտավարությունը անիրատեսական է: Մոսկվայի միջնորդությամբ 1994 թվականին հաստատված հրադադարը տեւեց ավելի քան քառորդ դար, սակայն ի վերջո այն չկանխեց նոր պատերազմը: Լեռնային Ղարաբաղի ավերակների վրա նման բան նախագծելն անիմաստ է:

Մինչ այժմ Ռուսաստանի ղեկավարությունը համեմատաբար հաջողակ էր մարտավարական մակարդակում մանեւրելու գործում: Մոսկվան, պահպանելով հավասարակշռությունը հակառակորդների միջեւ Ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմում, պահպանեց Հայաստանի հետ դաշնակցային եւ Ադրբեջանի հետ գործընկերային հարաբերությունները: Ճանաչելով Կովկասում թուրքական ներկայության իրողությունը՝ նա մասամբ պահպանեց իր դեմքը՝ որպես Երեւանի եւ Բաքվի միջեւ միակ միջնորդ, պատրաստակամություն հայտնեց աշխատել Հայաստանի ցանկացած ղեկավարության հետ, որը հավատարիմ կլինի Ռուսաստանի շահերին: Միեւնույն ժամանակ, Ռուսաստանը հմտորեն խուսափում է Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի հարցի քննարկումից: Այս բոլոր մանեւրները լավ են, սակայն դրանք կամ արդեն իրականացվել են ավարտված պատերազմի ժամանակ, կամ կարեւոր են մնում միայն ժամանակ շահելու տեսանկյունից: Այս վերջինի դեպքում պետք է հոգ տանել, որ ժամանակ չկորցնեք:

Ռազմավարական առումով Մոսկվան ուրվագծեց պատերազմող կողմերի միջեւ տնտեսական համագործակցության նախագծերի խթանման, ԽՍՀՄ փլուզումից ի վեր տարածաշրջանի ներքին համախմբվածության բարձրացման, տրանսպորտի եւ այլ հաղորդակցությունների զարգացման ուղիներ հյուսիս-հարավ եւ արեւելք-արեւմուտք գծերի երկայնքով: Ռացիոնալ տեսանկյունից սա ճիշտ մոտեցում է, եւ իմաստ ունի զարգացնել այն՝ անընդհատ ձգտելով կոնկրետ արդյունքների: Ինչ-որ պահի, կուտակված դրականը, սկզբունքորեն, կարող է փոխել իրավիճակի դինամիկան: Գործնականում ժամանակին փորձում էին կիրառել նման մի բան արաբա-իսրայելական հակամարտությունը հաղթահարելու եւ «նոր Մերձավոր Արեւելք» ստեղծելու համար: Հիմքեր չկան ենթադրելու, որ Հարավային Կովկասում, որտեղ բախվում են բազմաթիվ խաղացողների, այդ թվում՝ տարածաշրջանից դուրս գտնվող խաղացողների շահերը, եւ որտեղ Վրաստանի հետ կապված երկարատեւ հակամարտություններ կան, արդյունքները կարող են ավելի տպավորիչ լինել:

Մերձավոր Արեւելքին հղում կատարելը պատահական չէ: Անդրկովկասը, ավելի ու ավելի հեռանալով Ռուսաստանից, աստիճանաբար հարում է Մերձավոր Արեւելքի տարածաշրջանին՝ հեռանկարում դառնալով դրա մի մասը: ԱՄՆ-ի եւ Ֆրանսիայի պակաս ներգրավվածությունը Ղարաբաղում հրադադարի ռեժիմի հաստատման գործում սիմպտոմատիկ է: Սա ուշադրության իրավիճակային դեֆիցիտ չէ: Թուրքիան, Իրանը եւ Իսրայելը, եւ ոչ թե Ամերիկան ​​եւ Եվրոպան, ավելի ու ավելի են ազդում այն ​​ամենի վրա, ինչ կատարվում է Ադրբեջանում եւ Հայաստանում եւ նրանց միջեւ: Այս հանգամանքը պետք է ուղղի Ռուսաստանի քաղաքականությանը դեպի Անդրկովկասյան հարեւանների նկատմամբ ավելի համարժեք մոտեցումների որոնմանը` ավելի լայն մերձավորարեւելյան, այլ ոչ հետխորհրդային կամ ռուս-արեւմտյան համատեքստում:

Կարելի է պնդել, որ ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմից հետո ստեղծված պայմաններում Ռուսաստանին անհրաժեշտ է նոր նպատակադրում Անդրկովկասում եւ, մասնավորապես, հայ-ադրբեջանական հակամարտությունում: Պետք է նաեւ պաշտպանության եւ սեփական ազգային շահերն առաջ մղելու համապատասխան ռազմավարություն:

Ռուսաստանի եւ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի մյուս համանախագահների՝ Լեռնային Ղարաբաղի հարցի շուրջ բազմամյա ջանքերը հանգեցնում են միանշանակ եզրահանգման: Ղարաբաղյան հակամարտության վերջնական լուծումը դեռեւս չի կարող տեղի ունենալ բացառապես դիվանագիտական ճանապարհով միջազգային մակարդակում: Խաղաղ ճանապարհը պահանջում է էլիտաների լայն խմբերի իրական շարժում եւ դեպի հաշտությունը երկու երկրների հասարակությունների դիրքորոշում, ինչը մոտ ապագայում գրեթե անհնար է: Խնդրի ռազմական լուծումը գոյություն ունի, սակայն այն ենթադրում է ուղիղ բախում ռուս խաղաղապահների հետ: Դա լուրջ խոչընդոտ է, սակայն այն հազիվ թե արժե համարել բացառապես անհաղթահարելի կողմի համար, որն արտաքին ռազմական աջակցության դեպքում կփորձի հարցը լուծել ի շահ իրեն: Ռուսաստանի համար խաղադրույքները, այդկերպ, այժմ չափազանց աճել են՝ ի տարբերություն Ղարաբաղում առաջին ու երկրորդ պատերազմների: Ռուսական զորքերն այժմ կանգնած են հայկականի ու ադրբեջանականի միջեւ: Այդ պայմաններում Մոսկվայից հեռանալ չի ստացվի, իսկ խաղիղ դուրս գալն արտաքին ազդեցության ներքո հղի է հեղինակության հսկայական կորուստներով:

Առաջիկա հինգ տարիներին հայ-ադրբեջանական ուղղությամբ Ռուսաստանի ռազմավարական նպատակը կարող է դառնալ ոչ թե Ղարաբաղում ամուր խաղաղությունը խաղաղության պայմանագրի հիման վրա, ինչը հազիվ թե իրականանալի է, այլ տարածաշրջանում երրորդ պատերազմի կանխարգելումը: Այդպիսի պատերազմը Ռուսաստանի համար կունենար շատ ավելի անբարենպաստ հետեւանքներ, քան 2020 թվականի հակամարտությունը: Այդ նպատակի իրագործումը հնարավոր է արդեն ձեւավորված ուղղվածությունը տնտեսական փոխազդեցության վերականգնման շուրջ հակամարտության կողմերի միջեւ եւ հյուսիս-հարավ ուղղությամբ լոգիստիկ կապերի զարգացումը Հայաստանի, Ադրբեջանի, ինչպես նաեւ Թուրքիայի ու Իրանի նկատմամբ ակտիվ քաղաքականությամբ: Նպատակը կարող է լինել ոչ միայն այդ խաղացողներին Հարավային Կովկասում կապերի վերականգնման շուրջ աշխատանքը, այլ գլխավորապես նրանց կողմից Ռուսաստանի նկատմամբ ճնշման զսպումը:

Այդպիսի մոտեցման շրջանակում անհրաժեշտ է վերաիմաստավորել Հայաստանի հետ Ռուսաստանի հարաբերությունները: Ռուսաստանի քաղաքականության նպատակն այտդեղ կարող է լինել դաշնակցային եւ գործընկերային հարաբերությունների պահպանումը Հայաստանի հետ, սակայն կողմերի շահերի պրագմատիկ հիմքի վրա: Մոսկվան արդեն ցուցադրել է, որ չի պատրաստվում միջամտել Երեւանի ներքին գործերին, այդ սկզբունքը պետք է շարունակաբար պահպանել: Հայաստանի արտաքին քաղաքական եւ տնտեսական կողմնորոշումը հայերի գործն է, սակայն այդ կապակցությամբ Մոսկվան պետք է հասկացնի Երեւանին, որ այդ ուղղությամբ ցանկացած լուծումը կարող է ունենալ կոնկրետ հետեւանքներ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների համար: ԵԱՀԿ-ում Հայաստանի անդամությունը պետք է ծահավետ լինի երկու կողմերին էլ, իսկ անվտանգության ու պաշտպանության լորոտում գործընկերների պարտավորությունները պետք է ոչ միայն հստակ նշվեն, այլ նաեւ հրապարակավ ասվեն:

Ադրբեջանի հետ հարաբերությունները, որի կապերը Թուրքիայի հետ ձեռք են բերում սկզբունքորեն ավելի սերտ բնույթ, նույնպես պահանջում են վերագնահատում ու վերանայում: Մոսկվայի նպատակը կարող է դառնալ Բաքվի հետ բարեկամական գործընկերային հարաբերությունների, տնտեսական, մշակութային եւ գիտական կապերի պահպանումը: Նպատակահարմար է, սակայն, Բաքվին հստակ հասկացնել, թե որքան կարեւոր են նրա համար լավ հարաբերությունները Մոսկվայի հետ: Ներկայիս պայմաններում Բաքվի արտաքին քաղաքականություն բազմաթիվ վեկտորները, դրա բալանսավորումը Մոսկվայի ու Անկարայի միջեւ առավելագույնն է, ինչը հնարավոր է:

Երկրորդ ղարաբաղյան պատերազմից հետո ռուսական ռազմավարությունը պարտավոր է հաշվի առնել Անդրկովկասում ՆԱՏՕ-ի անդամ ու հավակնոտ տարածաշրջանային տերություն Թուրքիայի ռազմական ներկայություը, որն առանցքային դեր է խաղացել Ղարաբաղում Ադրբեջանի ԶՈՒ հաջողված հարձակողական գործողությունների հարցում: Մոսկվան արդեն ընդունել է նրա ներկայությունը՝ հղում անելով Աղդամում թուրք զինվորականների հետ համատեղ մոնիթորինգային կենտրոնի աշխատանքին: Միեւնույն ժամանակ Կովկասում Թուրքիայի ռազմաքաղաքական ընդարձակումը կունենա բացասական հետեւանքներ ռուսական անվտանգության համար: Դա անհրաժեշտ է դադարեցնել՝ մատնանշելով մյուս տարածաշրջաններում Թւորքիայի դիրքերի խոցելիությունը:

Ռուս-թուրքական հարաբերությունները, որոնք համադրում են ինչպես մրցակցության, այնպես էլ համագործակցության տարրեր, դառնում են ավելի մրցակցային Անկարայի հավակնությունների ընդլայնման պատճառով ոչ միայն Օսմանյան կայսրության կազմում եղած երկրներում, այլ նաեւ Թուրքմենստանում ու Միջին Ասիայի թյուրքալեզու պետություններում, ինչպես նաեւ ռուսական Հյուսիսային Կովկասում, Ղրիմում, Աբխազիայում ու այլ տարաշածրջաններում: Ղարաբաղյան հակամարտությունում թուրքական հաջողված միջամտությունն էապես ընդլայնել է այդ ազդեցության հիմքը: Թուրքիայի հետ ուղիղ բախումը Ռուսաստանի շահերից չի բխում: Թուրքական ուղղությունն արժանի է հատուկ ռազմավարության, որում գործընկերությունն ու հակազդեցությունը դիալեկտիկորեն կապված են:

Վերջապես, կարեւոր եզրակացություններ պետք է արվեն ռազմական մակարդակում: Երկրորդ ղարաբաղյան պատերազմը վառ օրինակն էր, թե ինչպես ռազմական գործում հեղափոխությունը կարող է ազդել տեղական ռազմական հակամարտությունների մակարդակի վրա: 1990-ականներից ի վեր Ռուսաստանի համար Լեռնային Ղարաբաղը դարձել է ռամզական հակամարտությունների երկար շղթայում առաջին օղակը ԽՍՀՄ փլուզումից հետո այդ տարածքում: Ուստի Մոսկվան չի կարող հաշվի չառնել վերջին կովկասյան պատերազմի արդյունքների ազդեցությունը Դոնբասի նկատմամբ Ուկրաինայի մտածողության կամ Աբխազիայի ու Հարավային Օսեթիայի նկատմամբ Վրաստանի մտածողության վրա: Աշխարհագրական մեկուսացված վիճակում է գտնվում նաեւ ռուսական փոքր ռազմական կոնտինգենտը Մերձդնեստրում:

Ակնհայտ է, որ բոլոր այդ տարածաշրջաններում անհրաժեշտ է ոչ միայն քաղաքական, այլ նաեւ ռազմական ռազմավարության հստակեցում ու վերանայում:

դիտվել է 112 անգամ
Մեսսին այս տարի մրցակից չունի Ոսկե Գնդակի համ... Ձերբակալվել է Կոլումբիայի ամենափնտրվող հանցագ... Իսպանիայում Բարսելոնայի «Հայաստան» ըմբշամարտի... Դերասանուհի Մարինկա Խաչատրյանը նոր լուսանկար ... Վրաստանի նախկին նախագահի փաստաբանը սկանդալայի... Միլիարդատեր Ջեֆ Բեզոսի համար կառուցվում է աշխ... Մահվան ելքով վրաերթ Երևանում. Nissan-ը վրաերթ... Երկրաշարժ՝ Բավրա գյուղից 9 կմ արևելք․ ցնցումն... «Եկեք պատվաստվենք» միջոցառումն ավարտվել է. պա... Սյունիքում այլընտրանքային ճանապարհների կառուց... Այսօր ԽՍՀՄ ժողովրդական արտիստ Սոս Սարգսյանի ծ... ՄԻՊ-ը Ֆրանսիայի դեսպանին է ներկայացրել հայ գե... Ստեփանավանում հիմնանորոգվում է Երիտասարդական ... Տեխնոլոգիական զարգացումները և դրանց ազդեցությ... Ռուսաստանը հրաժարվել է համագործակցել ՆԱՏՕ-ի հ... Առողջապահության նախարարն այցելել է «Եկեք պատվ... Բեքհեմը կդառնա Քաթար-2022-ի դեմքն ու 150 մլն ... Ես չգիտեի, որ էս երկիրը սիրելու եմ, ատելու ու... Ռուս փորձագետները նշել են ամենաապահով ուղևորա... Ռոնալդոն և Զիդանը եկան Ռեալ ու նվաճեցին Ոսկե ... ԿԸՀ-ն ներկայացրել է մանդատների բաշխումը 6 համ... Նոյեմբերի 9-ին եւ 10-ին ընդդիմությունը հանրահ... Տեղի ունեցավ Տանն Կիլիկիո Կաթողիկէ Հայոց 21-... Ամեն պահ ոտքի ելնելու անհրաժեշտություն կա՝ ար... Երևան-Գյումրի ճանապարհին կատարվում են անվտանգ... Նա նախատեսվածից 2 տարի շուտ հեռացավ. Լապորտան... ՌԴ-ն լրացուցիչ միջոցներ է ձեռնարկում ադրբեջան... Արման Եղոյանը և Իտալիայի խորհրդարանի արտաքին ... Ինչպես է Արևմուտքը ստեղծել Պուտինի ամենավտանգ... Հայաստանը հռչակվել է «պոլիոմիելիտից ազատ» երկ... Վրաստանում արձանագրվել է կորոնավիրուսի 3 436 ... Սա շատ մեծ արդյունք է հայկական բռնցքամարտի և ... Գիգզի որդին նորամուտն է նշել ՄՅՈՒ-ի Մ18 թիմի ... Վին Դիզելը դեպի խորան է ուղեկցել «Ֆորսաժի» զո... Պիկասոյի՝ Լաս Վեգասի Bellagio հյուրանոցում ցո... Մերձմոսկվայում համավարակի սկզբից ի վեր կորոնա... Հրապարակվել են Ստեփանավանի ՏԻՄ ընտրություններ... Հայտնի է Իջևանի ՏԻՄ ընտրություններում ՔՊ-ի նա... Նոր մանրամասներ՝ Երևանում անչափահասի կողմից B... Ուզբեկստանում այսօր ընտրում են հանրապետության... Հայ-ռուսական տակտիկական զորավարժություններ հա... Հայտնի է Կապանի ՏԻՄ ընտրություններում «Շանթ դ... Կանադայի և ԱՄՆ-ի սահմանին բեռնատար նավ է այրվ... Հրապարակվել է Կապանի ՏԻՄ ընտրություններում ՔՊ... Աֆղանստանում 8 երեխա է սովից մահացել Էլ Կլասիկոն կարող է կայանալ առանց Մեսսիի, Ռոն... Բաշխվել են Գյումրու ավագանու 33 մանդատները Թուրքիայի հզորացումը նշանակում է ՆԱՏՕ-ի պաշտպ... ABBA-ն առաջին անգամ թողարկել է 1978 թվականին ... Խոշոր ավտովթար Արմավիրի մարզում. բախվել են Me... Իրանի Արևելյան նահանգի ղեկավարին ապտակել են ե... Կիրակի Երևանում պատվաստումների օր է Ռոմայի նախկին ղեկավարներն իրենց ետևից լիքը կե... Երևանում՝ Հրապարակի մետրոյի դիմաց, բախվել են ... Հրդեհ «Հոգեկան առողջության պահպանման ազգային ... Ինչու է Էրդողանը «անցանկալի անձ» հայտարարել 1... Հունվարի մեկից խանութներն այլևս չեն առաջարկի ... Մահճակալային ֆոնդը սպառման եզրին է․ Անահիտ Ավ... Հիմնանորոգվում է Ստեփանավանի կենտրոնական փողո... Թայվանում 6,5 մագնիտուդով երկրաշարժ է տեղի ու... Իրանի ԱԳ նախարարը Բաքվին կոչ է արել դյուրացնե... Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության 47 նոր... Իբրահիմովիչը դարձել է 4-րդ ֆուտբոլիստը, ով Ա ... Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 235... Գերմանիայում արձագանքել են Թուրքիայում դեսպան... Երևանի կենտրոնում՝ հերթական խմած վարորդը ավտո... ԱՄՆ-ը պարզաբանումներ է ակնկալում Թուրքիայից Հայ Առաքելական եկեղեցին այսօր նշում է Խաչի Գյ... Ջերմաստիճանն աստիճանաբար կնվազի Օրվա աստղագուշակ BBC-ն ներկայացրել է XXI-րդ դարի լավագույն հեռ... Հրշեջ-փրկարարները մարել են ընդհանուր 341.7 հա... Իրանի հոգևոր առաջնորդը 3․4 հազար բանտարկյալի ... Հենրիկ Ճղրիկյանը՝ Եվրոպայի երիտասարդների առաջ... COVID-19-ից մահացած ամերիկացի զինծառայողների ... Ո՞ւր մնացին հարկային մուտքերի ռեկորդային աճեր... Խոշոր ավտովթար Երևանում. բախվել են Opel-ները.... Թուրքիայի ԱԳՆ խոսնակ․ «Կա՛մ F-35-երը, կա՛մ գո... Վրաստանում պաշտոնյաների աշխատավարձերը 2022թ․ ... Գանձաքար գյուղի հարակից տարածքում հայտնաբերվե... Կիպրոսի նախագահը Թուրքիային դատապարտող նամակ ... Երևանում և Լոռիում գազամատակարարումը ժամանակա... «Արման Թաթոյանին քաղցր օրեր չեն սպասվում. տգե... Մովսես գյուղի վերջնամասում «UAZ» մակնիշի ավտո... Քաղաքաշինության ոլորտում նախկինում պրոցեսները... Նինո Բուրջանաձեն մասնակցել է Սահակաշվիլիի աջա... Պալմա կղզում հզոր երկրաշարժ է տեղի ունեցել ՌԴ ԱԳՆ-ն հայտնել է, թե որն է ՆԱՏՕ-ի գլխավոր ն... Հղիների շրջանում հիվանդության ծանր, ծայրահեղ ... Մահվան ելքով վթար Երևան-Սևան ճանապարհին «Դա անասելի ցավ է». Հասմիկ Կարապետյանն անկեղծ... Ի՞նչ մթերքներ են վնասակար մաշկի համար ԲԿ-ներն աշխատում են խիստ ծանրաբեռնված ռեժիմով... Մենք չենք արել մի բան, ինչի համար զղջանք կամ ... Օրվա ո՞ր ժամին խորհուրդ չի տրվում կեֆիր խմել ... Տաջիկստանում ավարտվել են ՀԱՊԿ զորավարժություն... Էրդողանը կարգադրել է արտաքսել 10 երկրների դես... Փաշինյանը «կզոհաբերի՞» իր մտերիմ Հայկակ Արշամ... Որտե՞ղ է Հայաստանի շահերի կարմիր գիծը. 19 տար... Ո՞վ է կարդացել Սիրադեղյանի կտակը
Ամենաընթերցվածը
website by Sargssyan