Երևան, 26.Սեպտեմբեր.2021, 00:00 |
1 $ = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ
|
Արծաթ - 0 Դրամ Ոսկի - 0 Դրամ Պլատին - 0 Դրամ
Մեսսիի տան վարձը տարեկան կազմում է 360 000 եվ... «Արևիկ» ազգային պարկի տարածքում հրդեհաշիջման ... ՊՍԺ-ն 8-րդ անընդմեջ հաղթանակը տարավ Լիգա 1-ու... ԱԳՆ-ը մանրամասներ է ներկայացրել Արարատ Միրզոյ... Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսի 2 նոր դեպք Խոշոր ավտովթար Արմավիրի մարզում. 34–ամյա վարո... Զելենսկու հայրը որդու քննադատներին կոչ է արել... Գերմանիան նոր կանցլեր կունենա․ մեկնարկել են խ... ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը հայտարարել է, որ աշխ... Լավրովը հայտնել է Պուտին-Էրդողան առաջիկա հանդ... Տաթևից Աղվանի 43 կիլոմետրանոց ճանապարհահատված... Արոնյանը մեկնարկել է պարտությամբ Որ ըմպելիքը կարող է նվազեցնել զարկերակային ճն... Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 925... Ոճաբանները նշել են 2022 թվականի նորաձևության ... Գուտերեշն Արարատ Միրզոյանի հետ քննարկել է Ադր... Լույս չի լինի ԱՄՆ-ում ուղևորատար գնացքը դուրս է եկել ռելսեր... 19-ամյա գյումրեցին շրջանցել է երկու թուրք մար... Օդի ջերմաստիճանը կնվազի Ավտովթար Եղվարդ քաղաքի մոտակայքում․ կա տուժած Սպանություն Երեւանում. Բնակարանում հայտնաբերվ... Օրվա հանդիպումների անոնս Ի՞նչ է իրանից ներկայացնում Facebook-ի խելացի ... Օրվա աստղագուշակ Մակա Բոչորիշվիլին և Մարիա Կարապետյանը քննարկե... Որ երկրներն են նախընտրում ռուսաստանցիները՝ թա... Աֆղանստանում թալիբները մահապատժի են ենթարկել ... Թուրքիայից Ռուսաստան արտահանվող մրգերի ու լոլ... Ապագայի 4 տեխնոլոգիաներ, որոնք անպայման կհայտ... Ֆուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականը պարտվեց... Չինաստանում AUKUS դաշինքի պատճառով ԱՄՆ-ին առա... Թբիլիսիի Ցիցիշվիլիի անվան մանկական կլինիկայու... Արարատ Միրզոյանը Բելգիայի ԱԳ նախարարի հետ քնն... 15-ամյա աղջիկը որոնվում է որպես անհետ կորած Հրշեջ-փրկարարները մարել են բռնկված հրդեհները ԱՄՆ Պետդեպը կքննի «Գորշ գայլերի»՝ ահաբեկչական... 2018 թվականից հետո ԱԺ ընտրությունները միջազգա... Մարդու անտարբերությունը խիստ վտանգավոր է. Մեր... Պատրաստ ենք երկխոսության բոլորի հետ, այդ թվու... Հրապարակվել է Լուսնի մակերևույթի ամենամանրամա... Ավարտվել են Ջանֆիդա համայնքի Վ. Սարգսյանի անվ... Կանարյան կղզիներում հրաբխի ժայթքման պատճառով ... Արարատ Միրզոյանը և Բոգդան Աուրեսկուն մտքեր են... Իսրայելի հետ հարաբերությունների կարգավորման կ... Վրաերթ Երևանում․ 59-ամյա վարորդը 01-ով վրաերթ... Գերմանիայում Անգելա Մերկելի պատվին ոսկե մետաղ... Համայնքների միավորումն առավել արդյունավետ կդա... «Հոֆենհայմը» հաղթեց «Վոլֆսբուրգին» Վրաստանի ՆԳՆ ուղղաթիռներով սողանքային գոտուց ... Ուկրաինայի հայկական եկեղեցիներում պատերազմի զ... ԱՀ նախագահը Բերքաձոր համայնքում մասնակցել է խ... Հայաստանը 16 տարի անց Օլիմպիական խաղերին կմաս... Լավրովը հայտնել է ՌԴ ԱԳՆ-ի և ԱՄՆ-ի Պետդեպարտա... Օդի ջերմաստիճանը կնվազի Հայ շախմատիստներն ավարտեցին ելույթները 4th Sh... Բայդենի կատակը զայրացրել է ամերիկացիներին Բոսֆորի նեղուցում բախվել են ռուսական և թուրքա... Բացահայտվել է պետական դավաճանություն կատարելո... Էրդողանի կնոջ խոհարարական գրքի համար պետբյուջ... Հունաստանի վարչապետը կոչ է արել Անկարային հրա... Իրանը և Վենեսուելան նավթային գործարք են կնքել Թալիբները միջազգային հանրությունից ժամանակ են... Ռումինիան ԵՄ տարածքում պատվաստումների ամենացա... Հայաստանի և Սիրիայի ԱԳ նախարարները գոհունակու... Կառլես Պուչդեմոնին ազատ են արձակել Գյումրիում բացվել է նկարիչ Գևորգ- Ջորջ Քասաբյ... Չելսին նվազագույն հաշվով պարտվեց Մանչեսթեր Սի... Արարատ Միրզոյանը և Անն Լինդեն քննարկել են տար... Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում ՔՏՀԱՏՄ տեսու... Դատարանը հետաձգեց Արմեն Չարչյանին գրավով ազատ... Ծնելիության մակարդակը 2020 թ.-ին Վրաստանում ն... «Հայ ծնվելը ճակատագիր է... Սա Լռության տարեդա... Չադի անցումային ռազմական խորհրդի ղեկավարն անց... Արմեն Խաչատրյանն ազատվել է Էկոնոմիկայի նախարա... «Մենք 1 ամսական ենք…»․ Հրաչ Մուրադյանի և դստե... Պատվաստված մարդը մահացել է կորոնավիրուսից. Ար... Սասուն Խաչատրյանը դատական հայց է ներկայացրել ... Դերասնաուհի Ժաննա Վելիցյանը վարակվել է կորոնո... 74-ամյա Կամիլլա Պարկեր-Բոուլզը հայտնել է կրծք... Իրավապաշտպան. Փաշինյանը կողմ հանդես եկավ վիրա... Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքից ազատել է աշխատակազ... Խոշորացման արդյունքում մենք կունենանք 77 համա... Դիվանագետ Համլետ Գասպարյանի հոգեհանգստի արարո... Չինաստանի 500 խոշորագույն ընկերությունների եկ... Փարիզի սահմանին պատ կկառուցվի՝ թմրամոլների հե... Արմեն Չարչյանին գրավի դիմաց ազատ արձակելու հա... Սեպտեմբերի 26-ին մենք երթ-մոմավառություն ենք ... Ստեփանակերտցին սովոր չէ հանձվելու․ Ստեփանակեր... Սեպտեմբերի 27-ին եկեղեցիներում կկատարվի հոգեհ... Պրոֆեսոր Արմեն Չարչյանի գործով հատուկ նիստ է ... Բարսելոնայում տասնյակ մարդիկ են տուժել Լա Մեր... Արմավիրի մարզում բախվել են Mazda-ն ու «06»-ը,... Աֆղանստանում թալիբները հրապարակային մահապատիժ... Արգենտինայում աղջիկը հեռախոսով սպանել է ընկեր... Լևոն Տեր-Պետրոսյանն առանձնազրույց է ունեցել Ա... Խաբարովսկի երկրամասում հայտնաբերվել են կործան... ՀՀ տարածքում առաջիկա օրերին ջերմաստիճանը կնվա... ԱՄՆ-ում առաջին անգամ կորոնովիրուս է հայտնաբեր... Գերմանիայում գեղասահքի մրցաշարում ՀՀ-ն ներկայ...

Փախստականներ` սեփական գյուղում. Radio France Internationale-ի անդրադարձը պատերազմի հետևանքով 2 մասի բաժանված հայկական Շուռնուխին (լուսանկարներ)

Radio France Internationale-ն ծավալուն անդրադարձ է կատարել Արցախյան երկրորդ պատերազմից հետո Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանների փոփոխությանը` մասնավորապես պատմելով հայկական Շուռնուխի մասին, որը պատերազմի հետևանքով երկու մասի է բաժանվել: RFI-ի հատուկ թղթակիցը պատմել է` ինչպես են տեղացիները, գտնվելով սահմանագծման սպասման մեջ, սեփական գյուղում փախստական դարձել:

«Ապագա այլևս չկա», - մտածեց 34-ամյա Վարդիշաղը, երբ սկսվեց նոր 2021 թվականը: Սուրբ Ծնունդին երեք օր էր մնացել, և այդ երեք օրվա ընթացքում, ադրբեջանցիների պահանջով, 12 շուռնուխցի ընտանիք ստիպված էին լքել իրենց տները: Հունվարի 5-ին, երբ յուրաքանչյուր հայկական օջախում աստվածային լույս է մտնում, 12 տուն դատարկվեց` ընկնելով խավարի քողի տակ: Պատերազմի արդյունքում, որն ավարտվեց նոյեմբերի 9-ին Բաքվի և Երևանի միջև պայմանագրի ստորագրմամբ` Մոսկվայի միջնորդությամբ, գյուղը բաժանվեց երկու մասի: Սահմանն անցկացվեց մինչև Հայաստանի հարավ տանող մայրուղով:

Գյուղի ներքևի հատվածն Ադրբեջանը համարում է իր տարածքը: Այժմ այնտեղ ադրբեջանական լեզվով ցուցանակ կա. «Կուբաթլի շրջան, գյուղ Շուռնուխ. Ադրբեջանի Հանրապետություն»: Գրեթե տաս մետր հեռավորության վրա գտնվում են երեք պետությունների զինվորականները՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի սահմանապահ զորքերը, նրանց միջև՝ ռուս խաղաղապահներ:

Արդեն վեց ամիս է, ինչ Վարդիշաղ Մովսեսյանը, ամուսնու և երեք երեխաների հետ, տեղափոխվել է Շուռնուխի վերին հատված: Զինվորական ծառայության մեկնած հարևանը նրանց տրամադրել է իր բնակարանը: Այժմ ընտանիքն իր տանը, որը գտնվում է այստեղից 20 մետր հեռավորության վրա, նայում է ուրիշի տան պատուհանից, իսկ ճանապարհի մյուս կողմում արդեն ծածանվում է Ադրբեջանի դրոշը: Շուռնուխի բնակիչները հույս ունեն, որ սահմանազատման ընթացքում զինվորականները տեղափոխվեն մի կողմ, և այստեղ չեզոք գոտի կստեղծվի:

«Միայն թե նրանց այստեղ չտեսնենք, - ասում է Վարդիշաղ,-Երբ ես խոսում եմ տան մասին, ես նկատի ունեմ ոչ թե շենքը, այլ հողը, մեր հայրենի Շուռնուխի կեսը: Սրտի կեսը չկա: Հիմա ամառ է, սաղարթի հետևում այնքան էլ տեսանելի չէ, իսկ ձմռանը մերկ ծառերի ետևում սարսափելի էր դիտել, թե ինչպես են զինվորները քայլում մեր պարտեզում: Ես այնտեղ հուշեր ու երազներ եմ թողել ... »:

Վարդիշաղ Մովսեսյանը հայոց լեզու և գրականություն է դասավանդում տեղի դպրոցում, որտեղ սովորում է ընդամենը 20 աշակերտ: Նրանցից չորսը փախստականներ են Լեռնային Ղարաբաղից: Նրա ութամյա որդին նույնպես այստեղ է սովորում: Վահեի դասարանում կա երեք աշակերտ:

«Ես իսկապես կարոտում եմ իմ տունը: Ես այնտեղ եմ թողել իմ գնդակը, պատերին մնացել են մեր լուսանկարները», - ասում է տղան:

Վարդիշաղի խոսքով` հնարավոր է այնտեղ գնալ, եթե խնդրեն հայ սահմանապահներին, որոնք իրենց հերթին՝ ռուսներին, իսկ ռուսները՝ ադրբեջանցիներին:

«Բայց մենք չենք դիմել: Մենք ոչինչ չենք խնդրելու: Թող մեր երեխաների խաղալիքներն ու պարտեզի պտուղներն այնտեղ մնան: Իսկ մենք ավելի լավ է արժանապատվորեն կրթենք մեր երեխաներին, ուժեղանանք և հետ վերցնենք մեր հողերը: Լիահույս ենք: Միշտ էլ այդպես է, դատարկությունից հետո հոգին նորից հույսով է լցվում», - ասում է Վարդիշաղը:

Փախստականներ` սեփական գյուղում. այսպես են հիմա իրենց կոչում շուռնուխցիները, որոնք ճանապարհի այն կողմում մի ամբողջ կյանք են թողել: Նրանք պատրաստ են անվերջ պատմել այդ մասին, հատկապես հյուրերին, որոնց այստեղ հազվադեպ են լինում:

«Մարդիկ վախենում են հիմա այստեղ գալ», - ասում է 60-ամյա հովիվ Սասուն Ալումյանը, որը պատերազմի պատճառով կորցրել է տունը, մեղվափեթակները և հոտը: Նա ցավով է հիշում ցրտահարված և սատկած ոչխարներին, կորցրած մեղվաբուծական փեթակները, առանց արոտավայրեր մնացած կովերին, այնտեղ միայնակ ծաղկող վարդերը, ութ թոռներին, որոնք խաղում էին պարտեզում, իսկ հիմա վախենում են պապի մոտ գալ:

«Եվ հետո էլ ո՞ւր գան»,-ասում է Սասունը` ձեռքով ցույց տալով ժանգոտած երկաթյա տնակը, որում կնոջ հետ բնակություն է հաստատել տարեսկզբից:

«Ես այն ապառիկ եմ գնել: Ձմռանն այստեղ չափազանց ցուրտ է, իսկ ամռանն ասես վառարանի մեջ լինես», - ասում է հովիվը:

Գյուղապետ Հակոբ Արշակյանn առաջնահերթ խնդիր է համարում Շուռնուխի անվտանգության և տնտեսական զարգացման ապահովումը: Գյուղում ճանապարհներ չկան, մինչ այժմ կա միայն հողային ճանապարհ: Իշխանությունները խոստանում են ասֆալտապատել այն:

«Համայնքն ունի կովանոցների համալիր, որը նախատեսվում է վերականգնել և բնակիչներին տրամադրել արոտավայրերի կարիք չունեցող անասուններ», - խոստանում է Հակոբ Արշակյանը:

Այստեղ ոչ ոք չի խոսում իրենց տները վերադառնալու մասին, բայց ինչ կլինի ապագայում, շուռնուխցիները նույնպես գաղափար չունեն:

«Մեզ համար ողբերգություն է, երբ ծնողները մտահոգված են իրենց երեխաների անվտանգությամբ: Մենք պետք է արագ լուծենք սահմանամերձ գյուղերի խնդիրը, քանի որ հակառակ դեպքում դրանք կդատարկվեն», - ասել է Գորիսի համայնքի ղեկավարի տեղակալ Իրինա Յոլյանը:

Նա պարբերաբար այցելում է համայնքի բնակավայրեր և ափսոսում, որ իր սեփական մարզում ստիպված է տեղաշարժվել անձնագրով, իսկ տարածքին անծանոթ մարդիկ նույնիսկ վախենում են գալ:

«Վերջերս կահույք պատվիրեցինք մանկապարտեզի համար: Երևանից տղաները հրաժարվեցին անցնել այս ճանապարհով, որտեղ նշված չէ սահմանը: Գորիսից գնացինք նրանց ուղեկցելու: Այսինքն՝ Հայաստանի քաղաքացին, գալով այստեղ, չգիտի՝ նա մեր տարածքում է, թե թշնամու կողմում», - նշել է Իրինա Յոլյանը:

Շուռնուխում բնակվող 40 ընտանիքներ արդեն ընտելացել են նոր իրականությանը: Գյուղի վերին հատվածում բարերարները նոր տներ են կառուցում Լեռնային Ղարաբաղից տեղահանվածների ու փախստականների համար: Համայնքի կողմից վերականգնվում է Ղարաբաղյան առաջին պատերազմից հետո վնասված մեկ այլ շենք:

դիտվել է 105 անգամ
Մեսսիի տան վարձը տարեկան կազմում է 360 000 եվ... «Արևիկ» ազգային պարկի տարածքում հրդեհաշիջման ... ՊՍԺ-ն 8-րդ անընդմեջ հաղթանակը տարավ Լիգա 1-ու... ԱԳՆ-ը մանրամասներ է ներկայացրել Արարատ Միրզոյ... Արցախում հաստատվել է կորոնավիրուսի 2 նոր դեպք Խոշոր ավտովթար Արմավիրի մարզում. 34–ամյա վարո... Զելենսկու հայրը որդու քննադատներին կոչ է արել... Գերմանիան նոր կանցլեր կունենա․ մեկնարկել են խ... ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը հայտարարել է, որ աշխ... Լավրովը հայտնել է Պուտին-Էրդողան առաջիկա հանդ... Տաթևից Աղվանի 43 կիլոմետրանոց ճանապարհահատված... Արոնյանը մեկնարկել է պարտությամբ Որ ըմպելիքը կարող է նվազեցնել զարկերակային ճն... Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 925... Ոճաբանները նշել են 2022 թվականի նորաձևության ... Գուտերեշն Արարատ Միրզոյանի հետ քննարկել է Ադր... Լույս չի լինի ԱՄՆ-ում ուղևորատար գնացքը դուրս է եկել ռելսեր... 19-ամյա գյումրեցին շրջանցել է երկու թուրք մար... Օդի ջերմաստիճանը կնվազի Ավտովթար Եղվարդ քաղաքի մոտակայքում․ կա տուժած Սպանություն Երեւանում. Բնակարանում հայտնաբերվ... Օրվա հանդիպումների անոնս Ի՞նչ է իրանից ներկայացնում Facebook-ի խելացի ... Օրվա աստղագուշակ Մակա Բոչորիշվիլին և Մարիա Կարապետյանը քննարկե... Որ երկրներն են նախընտրում ռուսաստանցիները՝ թա... Աֆղանստանում թալիբները մահապատժի են ենթարկել ... Թուրքիայից Ռուսաստան արտահանվող մրգերի ու լոլ... Ապագայի 4 տեխնոլոգիաներ, որոնք անպայման կհայտ... Ֆուտզալի Հայաստանի ազգային հավաքականը պարտվեց... Չինաստանում AUKUS դաշինքի պատճառով ԱՄՆ-ին առա... Թբիլիսիի Ցիցիշվիլիի անվան մանկական կլինիկայու... Արարատ Միրզոյանը Բելգիայի ԱԳ նախարարի հետ քնն... 15-ամյա աղջիկը որոնվում է որպես անհետ կորած Հրշեջ-փրկարարները մարել են բռնկված հրդեհները ԱՄՆ Պետդեպը կքննի «Գորշ գայլերի»՝ ահաբեկչական... 2018 թվականից հետո ԱԺ ընտրությունները միջազգա... Մարդու անտարբերությունը խիստ վտանգավոր է. Մեր... Պատրաստ ենք երկխոսության բոլորի հետ, այդ թվու... Հրապարակվել է Լուսնի մակերևույթի ամենամանրամա... Ավարտվել են Ջանֆիդա համայնքի Վ. Սարգսյանի անվ... Կանարյան կղզիներում հրաբխի ժայթքման պատճառով ... Արարատ Միրզոյանը և Բոգդան Աուրեսկուն մտքեր են... Իսրայելի հետ հարաբերությունների կարգավորման կ... Վրաերթ Երևանում․ 59-ամյա վարորդը 01-ով վրաերթ... Գերմանիայում Անգելա Մերկելի պատվին ոսկե մետաղ... Համայնքների միավորումն առավել արդյունավետ կդա... «Հոֆենհայմը» հաղթեց «Վոլֆսբուրգին» Վրաստանի ՆԳՆ ուղղաթիռներով սողանքային գոտուց ... Ուկրաինայի հայկական եկեղեցիներում պատերազմի զ... ԱՀ նախագահը Բերքաձոր համայնքում մասնակցել է խ... Հայաստանը 16 տարի անց Օլիմպիական խաղերին կմաս... Լավրովը հայտնել է ՌԴ ԱԳՆ-ի և ԱՄՆ-ի Պետդեպարտա... Օդի ջերմաստիճանը կնվազի Հայ շախմատիստներն ավարտեցին ելույթները 4th Sh... Բայդենի կատակը զայրացրել է ամերիկացիներին Բոսֆորի նեղուցում բախվել են ռուսական և թուրքա... Բացահայտվել է պետական դավաճանություն կատարելո... Էրդողանի կնոջ խոհարարական գրքի համար պետբյուջ... Հունաստանի վարչապետը կոչ է արել Անկարային հրա... Իրանը և Վենեսուելան նավթային գործարք են կնքել Թալիբները միջազգային հանրությունից ժամանակ են... Ռումինիան ԵՄ տարածքում պատվաստումների ամենացա... Հայաստանի և Սիրիայի ԱԳ նախարարները գոհունակու... Կառլես Պուչդեմոնին ազատ են արձակել Գյումրիում բացվել է նկարիչ Գևորգ- Ջորջ Քասաբյ... Չելսին նվազագույն հաշվով պարտվեց Մանչեսթեր Սի... Արարատ Միրզոյանը և Անն Լինդեն քննարկել են տար... Երևանի Կենտրոն վարչական շրջանում ՔՏՀԱՏՄ տեսու... Դատարանը հետաձգեց Արմեն Չարչյանին գրավով ազատ... Ծնելիության մակարդակը 2020 թ.-ին Վրաստանում ն... «Հայ ծնվելը ճակատագիր է... Սա Լռության տարեդա... Չադի անցումային ռազմական խորհրդի ղեկավարն անց... Արմեն Խաչատրյանն ազատվել է Էկոնոմիկայի նախարա... «Մենք 1 ամսական ենք…»․ Հրաչ Մուրադյանի և դստե... Պատվաստված մարդը մահացել է կորոնավիրուսից. Ար... Սասուն Խաչատրյանը դատական հայց է ներկայացրել ... Դերասնաուհի Ժաննա Վելիցյանը վարակվել է կորոնո... 74-ամյա Կամիլլա Պարկեր-Բոուլզը հայտնել է կրծք... Իրավապաշտպան. Փաշինյանը կողմ հանդես եկավ վիրա... Նիկոլ Փաշինյանն աշխատանքից ազատել է աշխատակազ... Խոշորացման արդյունքում մենք կունենանք 77 համա... Դիվանագետ Համլետ Գասպարյանի հոգեհանգստի արարո... Չինաստանի 500 խոշորագույն ընկերությունների եկ... Փարիզի սահմանին պատ կկառուցվի՝ թմրամոլների հե... Արմեն Չարչյանին գրավի դիմաց ազատ արձակելու հա... Սեպտեմբերի 26-ին մենք երթ-մոմավառություն ենք ... Ստեփանակերտցին սովոր չէ հանձվելու․ Ստեփանակեր... Սեպտեմբերի 27-ին եկեղեցիներում կկատարվի հոգեհ... Պրոֆեսոր Արմեն Չարչյանի գործով հատուկ նիստ է ... Բարսելոնայում տասնյակ մարդիկ են տուժել Լա Մեր... Արմավիրի մարզում բախվել են Mazda-ն ու «06»-ը,... Աֆղանստանում թալիբները հրապարակային մահապատիժ... Արգենտինայում աղջիկը հեռախոսով սպանել է ընկեր... Լևոն Տեր-Պետրոսյանն առանձնազրույց է ունեցել Ա... Խաբարովսկի երկրամասում հայտնաբերվել են կործան... ՀՀ տարածքում առաջիկա օրերին ջերմաստիճանը կնվա... ԱՄՆ-ում առաջին անգամ կորոնովիրուս է հայտնաբեր... Գերմանիայում գեղասահքի մրցաշարում ՀՀ-ն ներկայ...
Ամենաընթերցվածը
website by Sargssyan