Երևան, 27.Հունվար.2021, 00:00 |
|
1 $ = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ
|
Արծաթ - 0 Դրամ Ոսկի - 0 Դրամ Պլատին - 0 Դրամ
Սիլվի Բարկովայի բնական կերպարը Samsung Galaxy A72 սմարթֆոնն ամբողջությամբ բա... Իրանը գրանցել է ռուսական Sputnik V պատվաստանյ... Գիտնականները գտել են COVID-19-ի դեպքում շնչառ... Ժիրինովսկին կոչ է արել ռուսաստանցիներին չայցե... Իրական վտանգը, որին բախվում է ժամանակակից Թու... 80-ամյա դերասանուհուն չորս տարի է սպառնում Էր... ԱՄՆ Սենատը հավանություն է տվել պետքարտուղարի ... «Նովիչոկ»- ի մշակողներից մեկը հայտարարել է CO... Ռուդկովսկայան հաշտվել է Մալախովի որդու «հիվան... Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաքում պայթյուն է տե... Ո՞ր հայտնի դեղամիջոցներն են վտանգավոր կորոնավ... ԵՄ-ն կոչ է արել Բայդենին ստեղծել մի շարք կանո... «Իմ մասնիկ»․ Արփի Գաբրիելյանի եւ որդու քնքուշ... Թոմաս Տուխելը կգլխավորի Լոնդոնի «Չելսի»-ն Apple-ն արտասովոր տեսախցիկներով և ծալովի էկրա... ԵՄ-ն 2021թ.-ին 1.4 մլրդ եվրո հումանիտար օգնու... Հարավային Կորեայի ՀՆԱ-ն վատագույն նվազումն է ... Անտոնիո Կոնտեն որակազրկվել է եւ տուգանվել Խոշոր ավտովթար Երևանում. բախվել են Opel-ն ու ... Գեղարքունիքի մարզի մի շարք գյուղերում արոտավա... ՀՀ Ազգային ժողովը սկսում է թվային խորհրդարանի... «Կրեմլը ոչ կոռեկտ է համարում Գելենջիկի «պալատ... Փետրվարի 3–ին Ազգային ժողովի արտահերթ նիստ կգ... Թե ինչ ծանր որոշումներ են մեզ սպասում առջեւու... Իգոր Գոնչարը միացել է «Փյունիկին» ԱՄՆ զինվորականներն ուսումնասիրում են նոր բազա... Պատերազմի ժամանակ Արցախի գեներալներին ասում է... Էրդողանն ազգային անվտանգության խորհրդի նիստու... «Ղարաբաղյան հակամարտության լուծումը շատ կարևո... ՌԴ-ում գրանցվել է հոկտեմբերի 31-ից ի վեր մեկ ... Իսրայելում սահմանված կարանտինի պայմաններում լ... Գագիկ Ծառուկյանը հանդիպել է ՀՀ–ում ՌԴ դեսպան ... ՀՀ ԱԻ նախարարը հեռախոսազրույց է ունեցել ՌԴ գո... 3 տարեկան Մարիամը հաղթահարել է COVID ասոցացվա... «Իսրայելը Բայդենին պիտի համոզի, որ Իրանի հետ ... ԶՈՒ կազմավորման 29-ամյակի առթիվ տոնական հանդի... Սա դիտավորյալ պարտված պատերազմ էր, իսկ դիտավո... ԿԳՄՍ նախարարն անդրադարձել է պատերազմին մասնակ... Ընտրական օրենսգիրք, սահմանադրական փոփոխությու... Վարչապետն ընդունել է «իԳործ» ծրագրի մասնակիցն... «Առաջնահերթություն են Հորադիզ-Զանգելան, Զանգե... «Նոր ես». հայ դիզայների ստեղծած զգեստը, որը Բ... Ինչ դերակատարություն ունեն Նավալնին՝ Ռուսաստա... Բայդենը կառավարության ամբողջ ավտոպարկն Էլեկտր... Ռահմոնը հայտարարել է Տաջիկստանում կորոնավիրու... Արմեն Սարգսյանի առողջական վիճակում առկա է դրա... Ժաուտիկովյան միջազգային 17-րդ օլիմպիադայում հ... «Միայն ահաբեկիչներն են պատանդ պահում և հետո ն... «Ռուսաստանը շահագրգռված է Լեռնային Ղարաբաղում... Ոստիկանները հիվանդասենյակում ծեծել են դիրքապա... Փորձագետ. ԱԺ փոխխոսնակի ամուսնու գործունեությ... Շուշիում «Գորշ գայլերը» դպրոց են բացելու. Էրդ... Պետք չէ Թուրքիա գնալ, ամենանենգ երկիրն է. Ժիր... Երկիրը տնտեսական կոլապսի մեջ է, իսկ կառավարու... Ոստիկանության ծառայողների կողմից քաղաքացիների... Զարիֆ. Լեռնային Ղարաբաղի ճգնաժամը Թեհրանի և Մ... Նիկոլը սուտ է ասում, թե ինքը կանգնեցրեց պատեր... ՎԵՏՕ-ի անդամները «Օմեգա» նշան են փակցրել ԱԺ դ... Հրդեհ Օձուն գյուղում․ անկել է 30 հավ Կալիֆոռնիայի իշխանությունները մեղմացրել են կո... HBO-ն և Warner Bros.-ը Հարի Փոթերի մասին սերի... Հրապարակվել է դատարանի վճիռը. «Նիկոլ Փաշինյան... Թուրքական նավը ծովահենների հարձակմանն է ենթար... ԵՄ-ն նախազգուշացրել է, որ կխստացնի Covid-19-ի... Լենա Նանուշյանը նշանակվել է առողջապահության ն... Էդ գժին ո՞վ է վստահում, ուզում ենք՝ էդ հոգեկա... Թրամփն իրավաբանների թիմ է հավաքում Սենատում ի... Արարատի մարզի Արևաբույր համայնքի ղեկավարն ու ... Իրանի իշխանությունները կալանավորել են ԱՄՆ-ի ք... Ալիևն ու Էրդողանը հավանություն են տվել Բահչել... Իտալիայի վարչապետը հայտարարել է հրաժարականի մ... Դադարեցվել են Միջուկային անվտանգության կարգավ... Միհրան Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը... Մահացել է ՌԴ նախկին փոխվարչապետ Սերգեյ Պրիխոդ... Երևան կժամանի Ֆրանսիայի ԱԳՆ պետքարտուղար Ժան ... Մեքսիկայում COVID-19-ի հետևանքով մահվան դեպքե... Հրաժարական, միևնույն է, լինելու է․ չի կարող ա... Մեծ Բրիտանիայում ավելի քան 6.5 միլիոն մարդ ան... ԱՄՆ Սենատի ֆինանսների նախարարությունն առաջին ... ԱՄՆ-ում առաջին անգամ գրանցվել է կորոնավիրուսի... Սպիտակների գերակայության կողմնակիցները և նեոն... Նոր երգ՝ նվիրված հերոս հրետանավոր Արտակ Ենոքյ... Նավթի գներն աճել են. Թանկարժեք մետաղների գներ... Այսօր խորհրդակցություն եմ անցակցրել Արդարադատ... Զանգիր Բայդենին, շնորհավորիր, խնդրիր գոնե 10-... Ախալքալաքում բողոքում էին Մկոյանների հիդրոէլե... Հարձակումը Մարսելի հայկական եկեղեցու մշակութա... Բայդենը հրամանագիր է ստորագրել կառավարության ... Ինչ փաստաթղթեր է պետք ներկայացնել Զինծառայողն... «Հարկավոր է պատասխան տալ բառերի համար». Ռուդկ... Նախարարը ՀՀ-ում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգողի հետ... AstraZeneca- ն հերքել է կորոնավիրուսի դեմ պատ... Ադրբեջանի իշխանությունն այսպե՞ս է պատկերացնու... Ադրբեջանի վերահսկողության տակ են մնացել առնվա... Դեռ հայտնի չէ՝ երբ տեղի կունենա ՀՀ-ՌԴ-Ադրբեջա... Եթե սահմանային հարցերը լուծվեն այսօրվա անթույ... ՌԲԿ. Հունվարի 27-ին Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ա... «Իմ քայլը» խմբակցությունը նիստ է հրավիրել Արցախի ՊԲ-ն ներկայացրել է հայրենիքի համար մղվ...

Յաթաղանից մինչև բայրաքթար. Մենք նույնն ենք. Վահե Հովհաննիսյան

Մեր ողբերգությունների պատմագրության մեջ տեխնոլոգիական առաջընթացի արդյունքում փոխվել է միայն մեր գլխին ջարդվող զենքի տեսակը ու մի քիչ էլ՝ հետողբերգության հումանիտար մեխանիզմները։ Այս մասին իր հոդվածում գրել է «Այլընտրանքային նախագծեր խմբի» անդամ Վահե Հովհաննիսյանը:

Նա, մասնավորապես, նշել է. «Մնացածը նույնն է՝ պատճառը, նպատակը, հետեւանքը, միջազգային հանրության կեցվածքը, եւ ամենակարեւորը՝մենք։


Յաթաղանից հետո մենք իհարկե ունեցանք պատմության նոր էջեր՝ 1918-20 թթ., Խորհրդային Հայաստան՝ գիտակրթական, մշակութային ոսկեդար, Անկախության հռչակագիր, անկախության հանրաքվե, անկախ պետություն՝ ՀՀ, ռազմական հաղթանակ եւ 2020 թ.։

Բայց 1918-ից մինչեւ 2020թ. պետականության գաղափարն այդպես էլ չմտավ հայ ժողովրդի, նրա վերնախավերի, նրա իշխանությունների մեջ։ Եղել են փոքր թվով գործիչներ, փոքր ցաքուցրիվ հասարակական խմբեր, որոնք պետականության գաղափարի կրողներն են եղել, բայց նրանք այնքան քիչ են եղել, որ չեն կարողացել ձեւավորել ոչ հասարակական հոսանք, ոչ՝ հասարակական շերտ։

Ուշադրություն դարձրեք՝ այսօր շատ քչերն են հասկանում (իշխանության մեջ, հարթակի վրա, հարթակից դուրս, հարթակի կողքը...), թե ինչ կորցրեցինք մենք այս պատերազմի հետեւանքով։ Հարցը շրջանների, տարածքների մեջ չէ։ Մենք կորցրել ենք պետականություն։Արցախի Հանրապետությունը, ըստ էության, այլեւս չկա։

Թուրքական եւ ադրբեջանական կողմն այս 26 տարիների ընթացքում կրկնում էր մեկ նախադասություն՝«թույլ չենք տա Կովկասում երկրորդ հայկական պետության գոյությունը»։

Մինչ մենք զբաղված էինք 5+2 շրջանների անվանումների հայկականացմամբ ու, մեր պատկերացմամբ, խնդիրը շրջաններ տալ-չտալու մեջ էր, թուրքերը շատ հստակ էին ձեւակերպում խնդիրը։

Սա է պետականաստեղծ վերնախավի եւ պետություն չընկալող մարդկանց տարբերությունը։ Քանի՞ հոգի է այսօր Հայաստանում ճիշտ ֆիքսել կորստի բովանդակությունը։

Ինչո՞ւ թուրքերը պատերազմ սկսեցին հենց հիմա. նրանք ֆիքսեցին Հայաստանում պետականության նշաձողի ամենացածր կետը։ Մնացած բոլոր բացատրությունները տեխնիկական բնույթի են։

Ինչո՞ւ ավելի վաղ չէր լինում պատերազմը, եւ ինչո՞ւ 90-ականներին մեզ հաջողվեց հաղթել։ Պատասխանը մեկն է՝ որպես պետություն 90-ականներին Հայաստանն ավելի կայացած էր, քան՝ Ադրբեջանը։ Սակայն 1994-ի հրադադարից հետո՝ որեւէ համապետական ընտրության ժամանակ Արցախի խնդիրը, հակամարտությունը, հարեւանների հետ հարաբերությունները չեն եղել առանցքային հարցեր։ Ընտրություններում դրանք եղել են չորրորդական հարցեր՝ ստորադասվելով մի շարք կենցաղային հարցերի։ Հասարակությունը, ընտրողները, չեն հասկացել խնդրի լրջությունը, եւ նույնը՝ ընտրվողները՝ չնչին բացառություններով։ Ու պետության ընկալման նման կենցաղային մակարդակով մենք ուզում էինք պետականությո՞ւն պահել։

Պատերազմի ընթացքում հայկական ռեակցիան եղել է պետություն չունեցող ժողովրդի ինքնապաշտպանական խմբերի պատասխան.

Պատերազմի ողջ ընթացքում Հայաստանն ապրեց Չպատերազմող պետության վիճակում՝ սիրողական կառավարմամբ։

Վարչապետի բոլոր ուղերձները պետություն չունեցող միավորի ղեկավարի ուղերձներ էին՝ ո´չ մի կոնսոլիդացնող գաղափար, ո´չ մի լուծման հեռանկար, ո´չ մի ձեւակերպված խնդիր եւ լուծում։ Միայն հուսահատություն, միայն պառակտում, միայն խուճապ։

Համայնքապետերի գլխավորությամբ կամավորական ջոկատների ստեղծման կոչը թիկունքի կազմաքանդումն էր։ Անհավանական է, բայց պատերազմի օրերին երկրի վարչապետը կազմաքանդում է թիկունքը, պետական համակարգը։

Համազգային ցանցագործությունը, որքան էլ ազնիվ ու անձնազոհ լիներ, բայց իր ամբողջության մեջ ուղղակի հիշեցնում էր 2014-ի եզդիների ցեղասպանությունը, որն իրականացրեց Իսլմական պետությունը՝ Թուրքիայի օժանդակությամբ։ Ցանցերի խնդիրը կարելի էր լուծել մեկ օրում, եթե պետությունը գործեր։

Պատերազմը շուտ կանգնեցնելու խնդրի չընկալումը։ Ո´չ իշխանության կողմից, ո´չ քաղաքական համակարգերի, ո´չ հասարակության, ո´չ վերնախավերի։ Միայն հատուկենտ մարդիկ էին հասկանում խնդիրը։

Պատերազմից հետո այսքան ժամանակ անց Փաշինյանի իշխանության գոյությունը, հայ հասարակության արձագանքները եւ ներքին ապրումները, հանրային տարբեր շերտերի ընդվզման որակը, քաղաքական հարթակային ընդդիմության օրակարգի ու մոտեցումների անհստակությունը խոսում են պետականության ընկալման զանգվածային բացակայության մասին։

Նրանք, ովքեր 2.5 տարի առաջ բերվեցին իշխանության, ըստ երեւույթին լուծում էին հստակ խնդիր, ավելի ճիշտ՝ նրանց առջեւ դրված էր հստակ խնդիր՝ հաշվի առնելով պետականության գիտակցման այս ցածր աստիճանը՝ հասնել պետականության իրական կազմաքանդմանը։ Եվ աշխատանքային հիմնական գործիքները՝ լիդերի գռեհիկ լայվերը, դատաիրավական մեքենան, ՊՈԱԿ-ը, «Ազատությունը», Հ1-ը, արեցին պատմական աշխատանք։ Եվ պատերազմից հետո Ալիեւի որոշմամբ հիմնադրված «Ղարաբաղ» շքանշանի առաջին հիմնական հավակնորդները հենց դրանք են։

2020 թ. ողբերգության երկու հիմնական, պատմական հետեւանքներն են.

ա/ Արցախ՝ պետականության կորուստ

բ/ Հայաստան՝ կիսաճանաչված պետության կարգավիճակ

Եվ այսօր անընդհատ հնչող այն հարցի պատասխանը, թե որո՞նք են հաջորդ իշխանությունների հիմնական անելիքները, գտնվում է այս երկու ողբերգական փաստի տիրույթում։

 

դիտվել է 147 անգամ
Սիլվի Բարկովայի բնական կերպարը Samsung Galaxy A72 սմարթֆոնն ամբողջությամբ բա... Իրանը գրանցել է ռուսական Sputnik V պատվաստանյ... Գիտնականները գտել են COVID-19-ի դեպքում շնչառ... Ժիրինովսկին կոչ է արել ռուսաստանցիներին չայցե... Իրական վտանգը, որին բախվում է ժամանակակից Թու... 80-ամյա դերասանուհուն չորս տարի է սպառնում Էր... ԱՄՆ Սենատը հավանություն է տվել պետքարտուղարի ... «Նովիչոկ»- ի մշակողներից մեկը հայտարարել է CO... Ռուդկովսկայան հաշտվել է Մալախովի որդու «հիվան... Սաուդյան Արաբիայի մայրաքաղաքում պայթյուն է տե... Ո՞ր հայտնի դեղամիջոցներն են վտանգավոր կորոնավ... ԵՄ-ն կոչ է արել Բայդենին ստեղծել մի շարք կանո... «Իմ մասնիկ»․ Արփի Գաբրիելյանի եւ որդու քնքուշ... Թոմաս Տուխելը կգլխավորի Լոնդոնի «Չելսի»-ն Apple-ն արտասովոր տեսախցիկներով և ծալովի էկրա... ԵՄ-ն 2021թ.-ին 1.4 մլրդ եվրո հումանիտար օգնու... Հարավային Կորեայի ՀՆԱ-ն վատագույն նվազումն է ... Անտոնիո Կոնտեն որակազրկվել է եւ տուգանվել Խոշոր ավտովթար Երևանում. բախվել են Opel-ն ու ... Գեղարքունիքի մարզի մի շարք գյուղերում արոտավա... ՀՀ Ազգային ժողովը սկսում է թվային խորհրդարանի... «Կրեմլը ոչ կոռեկտ է համարում Գելենջիկի «պալատ... Փետրվարի 3–ին Ազգային ժողովի արտահերթ նիստ կգ... Թե ինչ ծանր որոշումներ են մեզ սպասում առջեւու... Իգոր Գոնչարը միացել է «Փյունիկին» ԱՄՆ զինվորականներն ուսումնասիրում են նոր բազա... Պատերազմի ժամանակ Արցախի գեներալներին ասում է... Էրդողանն ազգային անվտանգության խորհրդի նիստու... «Ղարաբաղյան հակամարտության լուծումը շատ կարևո... ՌԴ-ում գրանցվել է հոկտեմբերի 31-ից ի վեր մեկ ... Իսրայելում սահմանված կարանտինի պայմաններում լ... Գագիկ Ծառուկյանը հանդիպել է ՀՀ–ում ՌԴ դեսպան ... ՀՀ ԱԻ նախարարը հեռախոսազրույց է ունեցել ՌԴ գո... 3 տարեկան Մարիամը հաղթահարել է COVID ասոցացվա... «Իսրայելը Բայդենին պիտի համոզի, որ Իրանի հետ ... ԶՈՒ կազմավորման 29-ամյակի առթիվ տոնական հանդի... Սա դիտավորյալ պարտված պատերազմ էր, իսկ դիտավո... ԿԳՄՍ նախարարն անդրադարձել է պատերազմին մասնակ... Ընտրական օրենսգիրք, սահմանադրական փոփոխությու... Վարչապետն ընդունել է «իԳործ» ծրագրի մասնակիցն... «Առաջնահերթություն են Հորադիզ-Զանգելան, Զանգե... «Նոր ես». հայ դիզայների ստեղծած զգեստը, որը Բ... Ինչ դերակատարություն ունեն Նավալնին՝ Ռուսաստա... Բայդենը կառավարության ամբողջ ավտոպարկն Էլեկտր... Ռահմոնը հայտարարել է Տաջիկստանում կորոնավիրու... Արմեն Սարգսյանի առողջական վիճակում առկա է դրա... Ժաուտիկովյան միջազգային 17-րդ օլիմպիադայում հ... «Միայն ահաբեկիչներն են պատանդ պահում և հետո ն... «Ռուսաստանը շահագրգռված է Լեռնային Ղարաբաղում... Ոստիկանները հիվանդասենյակում ծեծել են դիրքապա... Փորձագետ. ԱԺ փոխխոսնակի ամուսնու գործունեությ... Շուշիում «Գորշ գայլերը» դպրոց են բացելու. Էրդ... Պետք չէ Թուրքիա գնալ, ամենանենգ երկիրն է. Ժիր... Երկիրը տնտեսական կոլապսի մեջ է, իսկ կառավարու... Ոստիկանության ծառայողների կողմից քաղաքացիների... Զարիֆ. Լեռնային Ղարաբաղի ճգնաժամը Թեհրանի և Մ... Նիկոլը սուտ է ասում, թե ինքը կանգնեցրեց պատեր... ՎԵՏՕ-ի անդամները «Օմեգա» նշան են փակցրել ԱԺ դ... Հրդեհ Օձուն գյուղում․ անկել է 30 հավ Կալիֆոռնիայի իշխանությունները մեղմացրել են կո... HBO-ն և Warner Bros.-ը Հարի Փոթերի մասին սերի... Հրապարակվել է դատարանի վճիռը. «Նիկոլ Փաշինյան... Թուրքական նավը ծովահենների հարձակմանն է ենթար... ԵՄ-ն նախազգուշացրել է, որ կխստացնի Covid-19-ի... Լենա Նանուշյանը նշանակվել է առողջապահության ն... Էդ գժին ո՞վ է վստահում, ուզում ենք՝ էդ հոգեկա... Թրամփն իրավաբանների թիմ է հավաքում Սենատում ի... Արարատի մարզի Արևաբույր համայնքի ղեկավարն ու ... Իրանի իշխանությունները կալանավորել են ԱՄՆ-ի ք... Ալիևն ու Էրդողանը հավանություն են տվել Բահչել... Իտալիայի վարչապետը հայտարարել է հրաժարականի մ... Դադարեցվել են Միջուկային անվտանգության կարգավ... Միհրան Հակոբյանի նկատմամբ քրեական հետապնդումը... Մահացել է ՌԴ նախկին փոխվարչապետ Սերգեյ Պրիխոդ... Երևան կժամանի Ֆրանսիայի ԱԳՆ պետքարտուղար Ժան ... Մեքսիկայում COVID-19-ի հետևանքով մահվան դեպքե... Հրաժարական, միևնույն է, լինելու է․ չի կարող ա... Մեծ Բրիտանիայում ավելի քան 6.5 միլիոն մարդ ան... ԱՄՆ Սենատի ֆինանսների նախարարությունն առաջին ... ԱՄՆ-ում առաջին անգամ գրանցվել է կորոնավիրուսի... Սպիտակների գերակայության կողմնակիցները և նեոն... Նոր երգ՝ նվիրված հերոս հրետանավոր Արտակ Ենոքյ... Նավթի գներն աճել են. Թանկարժեք մետաղների գներ... Այսօր խորհրդակցություն եմ անցակցրել Արդարադատ... Զանգիր Բայդենին, շնորհավորիր, խնդրիր գոնե 10-... Ախալքալաքում բողոքում էին Մկոյանների հիդրոէլե... Հարձակումը Մարսելի հայկական եկեղեցու մշակութա... Բայդենը հրամանագիր է ստորագրել կառավարության ... Ինչ փաստաթղթեր է պետք ներկայացնել Զինծառայողն... «Հարկավոր է պատասխան տալ բառերի համար». Ռուդկ... Նախարարը ՀՀ-ում ՄԱԿ-ի մշտական համակարգողի հետ... AstraZeneca- ն հերքել է կորոնավիրուսի դեմ պատ... Ադրբեջանի իշխանությունն այսպե՞ս է պատկերացնու... Ադրբեջանի վերահսկողության տակ են մնացել առնվա... Դեռ հայտնի չէ՝ երբ տեղի կունենա ՀՀ-ՌԴ-Ադրբեջա... Եթե սահմանային հարցերը լուծվեն այսօրվա անթույ... ՌԲԿ. Հունվարի 27-ին Ռուսաստանի, Հայաստանի և Ա... «Իմ քայլը» խմբակցությունը նիստ է հրավիրել Արցախի ՊԲ-ն ներկայացրել է հայրենիքի համար մղվ...
Ամենաընթերցվածը
website by Sargssyan