Երևան, 24.Օգոստոս.2016, 00:00 |
|
1 $ = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ
|
Արծաթ - 0 Դրամ Ոսկի - 0 Դրամ Պլատին - 0 Դրամ
Դեռ հայտնի չէ, թե որտեղ կկրի իր պատիժը Վալերի... Մահացել է Գերմանիայի նախկին նախագահը Խորհրդակցություն կառավարությունում՝ կոնյակի և... Լավրովն ու Քերրին հեռախոսազրույց են ունեցել Սիրիայում օգոստոսի 24-ի թուրքական ռազմական ու... Մոսկվայի կենտրոնում անհայտ անձը սպառնում է պա... Ջուր չի լինի հետևյալ հասցեներում... «Ժառանգության» անդամ Հովսեփ Խուրշուդյանը գրավ... Էրդողանը մեղադրել է ԵՄ-ին խոստացված 3 միլիարդ... Ավտովթար՝ Վեդի քաղաքի «Ռալին» ռեստորանի մոտակ... Մոսկվայում ձերբակալվել են «օրենքով գող» Շաքրո... Սեյրան Օհանյանը հանդիպել է ՌԴ դեսպանի հետ (լո... Միայնակ մարդկանց կյանքը ծխող մարդկանց կյանքից... Եղանակը՝ Հայաստանում Պրիգոժինի դուստրը երազում է հոր և Վալերիայի բ... Վորոնեժի տարածաշրջանում հայեր են վթարի են ենթ... «Brexit»-ը եվրոպական բանակ ստեղծելու պատճառ է... Հայերեն ամենահին թղթե ձեռագիրը Միամտություն կլինի կարծել, որ Պերմյակովին կհա... ՄԻԵԴ-ի կողմից ընդդեմ ՀՀ վճիռները դատական համա... ՀՀ ՔԿ-ն մանրամասներ է հայտնում Ավանում տեղի ո... Հռոմի պապը կոչ է արել աղոթել Իտալիայի երկրաշա... Տնտեսական տենդենցների հետքերով ԶԼՄ-ները հայտնել են Պուտինի՝ Թուրքիա այցելել... Սերժ Սարգսյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Իտալ... Ո՞վ պետք է վերահսկի պետական միջոցների օգտագոր... Ավետիսյանների ընտանիքի սպանությունը լիովին բա... Իտալիայում կրկին երկրաշարժ է տեղի ունեցել Բուլղարիայում մեր հայրենակցի կողմից ստեղծված ... Իտալիայում երկրաշարժի հետևանքով զոհերի թիվը ... Ադրբեջանցի օգտատերերը մատնում են իրենց ՀՀ ԶՈւ պատվիրակությունը մեկնել է Աստանա Ես հասարակ կին եմ. Միշել Օբամա Հին նմուշի անձնագիր ստանալու թույլատրելի ժամկ... ՌԴ-ն գործ է հարուցել Ուկրաինայի պաշտպանության... Թուրքիայում ահաբեկչությունների մեղավորը Սիրիա... Քննությունն այդպես էլ պատշաճ տեղի չունեցավ. փ... Նիցցայի ոստիկանները ստիպել են մահմեդական կնոջ... Ադրբեջանը վերածվում է լոգիստիկ ծառայություննե... Իտալիայի նախագահի այցը Պալերմո ընդհատվել է ե... Թուրքական զինված ուժերը գործողություն են սկսե... ՀՀ տեղափոխվում են այն ռուս զինվորները, ովքեր ... Ուկրաինան տոնում է անկախության 25-ամյակը Էրդողանի հայտարարությունը՝ Սիրիայում գործողու... Օգոստոսի 24-ի վաղ առավոտյան թուրքական ռազմակա... Վրաստանի վարչապետը շնորհակալություն է հայտնել... Հետաքրքիր տեղեկություններ են հասնում թուրք-սի... Իտալիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով ... Սուրբ գիրքն ամեն օր. օգոստոսի 24 Ավելի քան 200 տոննա նավթ լցվել է Կարմիր ծով Հայկական կողմի լռությունը՝ Ռուսաստան-Հայաստան... Օբամային քննադատել են` ջրհեղեղներից տուժած նա... Ռուսաստան-Հայաստան գազամուղը պայթեցնելու փորձ... «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում դատապարտյալն ինքնասպանու... Իտալիայում ՀՀ դեսպանատունը պարզում է, թե արդյ... Ռուս-թուրքական ֆուտբոլային դիվանագիտությունն ... ՌԴ-ն իր օգնութունն է առաջարկել Իտալիային` երկ... Մահացել է հայտնի իրավապաշտպան Միքայել Դանիելյ... Թուրքական տանկերը ոչնչացրել են «ԻՊ»-ի ավելի ք... Այսօր ապրիլյան պատերազմի հերոս, հետախույզ Գեղ... Իտալիայի երկրաշարժը կիսով չափ ավիրել է Ակումո... Թաթայի նոր երգի անոնսը (տեսանյութ) Ինչ կարևոր իրադարձություններով է հայտնի օգոստ... ՃՈ-ն տեղեկացնում է. 40կմ/ժամ՝ նոր ուսումնական... Բեկորի թոռնիկը՝ փոքրիկ Աշոտ Ղուլյանը Նավթի համաշխարհային գները` օգոստոսի 24-ի դրու... Սկսվել են Սիրիայի Ջարաբլուս տարածաշրջանի ազատ... 1992թ-ի այս օրը նահատակվեց Աշոտ Ղուլյանը՝ Բեկ... Դոլարի, ռուբլու և եվրոյի փոխարժեքը՝ հայաստանյ... Ավտովթար՝ «Ռեդ» հյուրանոցի մոտակայքում Սպանություն` Երևանում. սպանվածի դին հայտնաբեր... Բրյանսկում հայ տղամարդուն նետել են պատուհանի... 6.1 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ՝ Իտալիայ... «Ժողովրդի դատաստան» չի կարող լինել, դատել կար... Մեզի անալիզի տարօրինակ պատասխանները Բուհերը միացնելով՝ ի՞նչ նպատակ է հետապնդում կ... Ֆելիքս Ցոլակյանը մտադիր է մասնակցել 2017-ի ԱԺ... Հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել... Հայաստանի լոգոն կրքեր է բորբոքել Բանակի զինվորների համար պետական բյուջեի միջոց... Բացահայտվա՞ծ է արդյոք Ավետիսյանների սպանությո... Էդվարդ Նալբանդյանը շարունակում Է միլիոնավոր դ... Հարկային նոր օրենսգիրքը՝ միջգերատեսչական հակա... Անկախության տոնի կապակցությամբ սպասվող համանե... Կոռուպցիա. ինչպես են «բիզնես լեդին» և իր ամու... Աբրահամ Մանուկյանի որդին պաշտոն է ստացել Վարչապետը մետրոյով է երթևեկել ու անակնկալի բե... Ոչ Գյումրիում կայացավ ընդդիմության համախմբում... Կորյակային սպիներ. խնդրի լուծում Երեխաներ, որոնց դեմքը նման է էմոջիների (տեսան... Պատահարներ Երևանում և հանրապետության ավտոճանա... Տեսարան Աբովյան քաղաքից. 1984 թվական (լուսանկ... Սանրվածքներ, որոնք դուրս են եկել նորաձևությու... Սիմվոլիկ մեդալը սերբին չեմպիոն չսարքեց Պուտինը Թուրքիա կայցելի օգոստոսի 31-ին. ԶԼՄ-ն... Օլանդը Ուկրաիանան անվանել է Եվրոպայում և աշխա... Սեպտեմբերի 1-ին ընդառաջ. քաղաքական նախընտրակա... Մերկելը Գերմանիայի թուրքերին պետությանը հավատ... Գյուլենին հանձնելու թուրքական դիմումը ոչ մի կ... ԱՄՆ-ը Արևելյան Եվրոպա կուղարկի ևս 4200 զինվոր

Հայկական տրնդեզը և չինական Նոր տարին

…Վահագնի հետ պիտի խոսի հայ մարդը հիմա, Աստվածը հին Հայոց, Աստվածը Արիության և Հաղթանակի:
ՆԺԴԵՀ

Հայերի մոտ Կրակը իր նշանակությամբ, մարդու ապրելու համար անհրաժեշտ նյութական և հոգևոր բոլոր կարևորագույն արժեքներով (ծնունդ, օծում, օջախ, սննունդ, բժշկություն, գուշակություն և այլն) բացարձակացվելով, հայերի տոնական համակարգում գրավում է հատուկ տեղ' հատուկ օրվա մեջ, որն էլ կոչվում է ՏՐՆԴԵԶ:
Տրնդեզը կրակին նվիրված զուտ հայկական ազգային անշարժ տոն է, նշվում է Ձմեռնամուտի և Գարնանամուտի արանքում, փետրվարի 13-ին: Այդ օրն արդեն գարնան շունչն զգացվում է և ըստ հին հայերի պատկերացումների վառվող կրակի բոցերը կարող են ավելի ջերմացնել Արևին, հետևաբար՝ մեղմել ցուրտը:
Կարծիք կա, որ հեթանոսական Հայաստանում այս տոնը նվիրված է եղել Միհր-Արև աստ­ծուն, քանի որ անմիջականորեն կապվում է կրակի պաշտամունքի հետ։ Հայերն, իրենց համարելով Արևորդիներ' հրածիններ, պաշտել են և՛ հուր-Արևը, և՛ նրա երկրային տեսակը' կրակը: Դրանով է բացատրվում նաև Միհին նվիրված Մեհեկան ամսանունի ծագումը: Տոնի գլխավոր նպատակը կրակի միջոցով սառնամանիքների վրա ազդելն ու հմայա­կան ճանապարհով Արևին զորացնելն է:

Բացատրություն կա, որ Տրնդեզ նշանակում է դիզված կրակ և որ այն առաջացել է ատր (կրակ) բառից, (որից էլ, օրինակ ծագել են աթար, ատրճանակ, ատրուշան բառերը) և դեզ (կուտակում, դարսում) բառից:

Տոնի մեր մեկնաբանությամբ, այն կապված է տիեզերական Հուր Աստծո' ՎԱՀԱԳՆԻ ծննդի հետ և իր իմաստով խորհրդանշում է Վահագն-Կրակի հաղթանակը Վիշապ-ձմեռվա նկատմամբ: Տրնդեզից 40 օր հետո արդեն կտոնվի Գարնանամուտը՝ գարնանային օրահավասարը, որպես բնության վերածնունդի կայացում, Անահիտ աստվածուհուն նվիրված մայրության տոն: Արիական որոշ ժողովուրդների մոտ, այն դեռևս համարվում է Ամանոր:

Արժանահիշատակ է նաև Մ.Օրմանյանի կարծիքը, համաձայն որի Տրնդեզ բառը ծագել է Տիր աստծու անունից, (Տիր+դեզ) և նվիրված է նրան այն պատճառով, որ այդ օրը տարբեր գուշակություններ են արվում: Տոնի մեջ կրակի մի­ջոցով ձևավորված բազմապիսի գուշակություններ անելու սովորույթները՛ կապված են ցանքի ու բերքաճի, տարվա տնտեսական հաջողության, սերնդաճության գաղափարների հետ: Դրա վառ վկայությունը տոնական ուտեստում հատիկների և հատիկավոր կերակրատեսակների բացարձակ գերա­կշռությունն է: ։ Օրինակ, եթե տրնդեզի խարույկի ծուխը քամուց թեքվում էր արևելք կամ հարավ' բարձր բերքատվություն էր սպասվում, թռչունների' երդիկներին դրված փոխինձը տանելու ուղղությունից որոշում էին, թե տվյալ տան աղջկան որ կողմ հարս կտանեն, կամ որ կողմից իրենց օջախ հարս կմտնի: Այդ օրը ծննդականի երկունքի ցավերը մեղմելու համար և հավատալով, որ նորածինը կլինի կրակոտ' ծննդաբերության պահին ծաղկավել էին վառում: Տրնդեզի մոխիրը շաղ էին տալիս մարգերում և գոմերում' բերքատվության, ձվատվության և կաթնատվության ավելացման համար, իսկ նաև կտուրներին' ՙչարը՚ խափանելու նպատակով:
Տոնի օրը խարույկ վառելով և դրա վրայով թռչելով՝ մեր նախնիք հաղորդակցվում էին բնության տարերքի հետ, նորոգում իրենց հրածին որակները։ Ընդ որում՝ կրակի վրայից առաջինը թռչելու իրավունքի վերապահումը նորահարսերին, այժմ էլ կարծես, մինչև ծնվելը հայերին հրով օծելու իմաստ է հաղորդում:
Անտիկ ժամանակներում բնականաբար մարդու գիտելիքների մակարդակն այնքան էլ բարձր չի եղել: Դրանք մեծ մասամբ առաջացել են երկարատև դիտարկումների արդյունքում, ինչի պատճառով թեև ցածր են մնացել այն աստիճան, որ մեզ երբեմն թվում են զվարճալի, բայց երբեմն էլ ուղղակի հավատում ենք, հատկապես գնահատելով դրանց խորհրդապաշտական նշանակությունը: Այս ամենը ճիշտ հասկանալու համար պետք է պատկերացնել տվյալ աշխարհաքաղաքակրթական դարաշրջանը, իրադարձությունների կապը, ժամանակի փիլիսոփայությունը, մշակութային զարգացածվածության աստիճանը և այլ գործոններ: Անհիշելի ժամանակներից մարդը բնությունը բաժանելով նաև կենդանի և անկենդան մարմինների, կենդանիների շատ հատկություններ համեմատելով անկենդան տարրերի հետ, նմանություններ ու օրինաչափոթյուններ հայտնաբերելով' կենդանիներին դասակարգել է նաև ըստ տարիների պարբերությունների: Խոր հնադարում ստացած որոշ պատկերացումներ անփոփոխ պահպանել մինչև մեր օրերը:
Ներկայում մեծ տարածում ստացած Արևելյան տարեցույցի հիմքում' չինական հնագույն պատկերացումներն են երկրային տասներկու կենդանակերպերի տեսքով' Մուկ, Կով, Վագր, Նապաստակ, Վիշապ, Օձ, Ձի, Ոչխար, Կապիկ, Հավ, Շուն, Խոզ: Կարելի է կապ գտնել չինական օրացույցի և մեր ազգային ավանդական մտածելակերպի միջև, օրինակ որոշ մասնագետների կարծիքով կենդակերպերով կազմված պարբերաշրջանը նույնպես հայկական ծագում ունի, և ոչ մի ընդհանրություն չկա քրիստոնեական պատկերացումների հետ' քանի որ իր իմաստով ու խորհրդով' բնապաշտական է: Նոր տարվա կապակցությամբ ասենք, որ Արևելքում այն նույնպես կապված է ԱՐԵՎԱԳԱԼԻ հետ և նշվում է դեկտեմբերի 22-ից հաշվարկված երկրորդ նորալուսնի կեսգիշերին: Չինաստանում Նոր տարին համարվում է գարնան տոն: Տարվա տարերքը կրակն է, ինչը շատ հոգեհարազատ է հայերիս և հիմք է տալիս մեզ զուգահեռներ գտնել Արևելյան նոր տարվա և մեր ՏՐՆԴԵԶԻ հետ:
Ուրեմն շնորհավոր հայկական Տրնդեզը՝ Գարնան Ավետումը, որն իր մեջ նույնպես Նոր Տարվա բովանդակություն ունի:
ՆԵՐՍԵՍ ՆԵՐՍԻՍՅԱՆ, «ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻե ՀԿ-Ի ՆԱԽԱԳԱՀ

 

Ներսես Ներսիսյան ֆեյսբուք: 

 

Ուղիղ խոսք բաժնում տեղ գտած մտքերն ու տեսակետները հեղինակի սեփականությունն են և կարող են չհամընկնել Operativ.am-ի խմբագրության տեսակետների հետ:
https://www.facebook.com/nerses.nersisyan1
դիտվել է 3801 անգամ
loading...
Դեռ հայտնի չէ, թե որտեղ կկրի իր պատիժը Վալերի... Մահացել է Գերմանիայի նախկին նախագահը Խորհրդակցություն կառավարությունում՝ կոնյակի և... Լավրովն ու Քերրին հեռախոսազրույց են ունեցել Սիրիայում օգոստոսի 24-ի թուրքական ռազմական ու... Մոսկվայի կենտրոնում անհայտ անձը սպառնում է պա... Ջուր չի լինի հետևյալ հասցեներում... «Ժառանգության» անդամ Հովսեփ Խուրշուդյանը գրավ... Էրդողանը մեղադրել է ԵՄ-ին խոստացված 3 միլիարդ... Ավտովթար՝ Վեդի քաղաքի «Ռալին» ռեստորանի մոտակ... Մոսկվայում ձերբակալվել են «օրենքով գող» Շաքրո... Սեյրան Օհանյանը հանդիպել է ՌԴ դեսպանի հետ (լո... Միայնակ մարդկանց կյանքը ծխող մարդկանց կյանքից... Եղանակը՝ Հայաստանում Պրիգոժինի դուստրը երազում է հոր և Վալերիայի բ... Վորոնեժի տարածաշրջանում հայեր են վթարի են ենթ... «Brexit»-ը եվրոպական բանակ ստեղծելու պատճառ է... Հայերեն ամենահին թղթե ձեռագիրը Միամտություն կլինի կարծել, որ Պերմյակովին կհա... ՄԻԵԴ-ի կողմից ընդդեմ ՀՀ վճիռները դատական համա... ՀՀ ՔԿ-ն մանրամասներ է հայտնում Ավանում տեղի ո... Հռոմի պապը կոչ է արել աղոթել Իտալիայի երկրաշա... Տնտեսական տենդենցների հետքերով ԶԼՄ-ները հայտնել են Պուտինի՝ Թուրքիա այցելել... Սերժ Սարգսյանը ցավակցական հեռագիր է հղել Իտալ... Ո՞վ պետք է վերահսկի պետական միջոցների օգտագոր... Ավետիսյանների ընտանիքի սպանությունը լիովին բա... Իտալիայում կրկին երկրաշարժ է տեղի ունեցել Բուլղարիայում մեր հայրենակցի կողմից ստեղծված ... Իտալիայում երկրաշարժի հետևանքով զոհերի թիվը ... Ադրբեջանցի օգտատերերը մատնում են իրենց ՀՀ ԶՈւ պատվիրակությունը մեկնել է Աստանա Ես հասարակ կին եմ. Միշել Օբամա Հին նմուշի անձնագիր ստանալու թույլատրելի ժամկ... ՌԴ-ն գործ է հարուցել Ուկրաինայի պաշտպանության... Թուրքիայում ահաբեկչությունների մեղավորը Սիրիա... Քննությունն այդպես էլ պատշաճ տեղի չունեցավ. փ... Նիցցայի ոստիկանները ստիպել են մահմեդական կնոջ... Ադրբեջանը վերածվում է լոգիստիկ ծառայություննե... Իտալիայի նախագահի այցը Պալերմո ընդհատվել է ե... Թուրքական զինված ուժերը գործողություն են սկսե... ՀՀ տեղափոխվում են այն ռուս զինվորները, ովքեր ... Ուկրաինան տոնում է անկախության 25-ամյակը Էրդողանի հայտարարությունը՝ Սիրիայում գործողու... Օգոստոսի 24-ի վաղ առավոտյան թուրքական ռազմակա... Վրաստանի վարչապետը շնորհակալություն է հայտնել... Հետաքրքիր տեղեկություններ են հասնում թուրք-սի... Իտալիայում տեղի ունեցած երկրաշարժի հետևանքով ... Սուրբ գիրքն ամեն օր. օգոստոսի 24 Ավելի քան 200 տոննա նավթ լցվել է Կարմիր ծով Հայկական կողմի լռությունը՝ Ռուսաստան-Հայաստան... Օբամային քննադատել են` ջրհեղեղներից տուժած նա... Ռուսաստան-Հայաստան գազամուղը պայթեցնելու փորձ... «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում դատապարտյալն ինքնասպանու... Իտալիայում ՀՀ դեսպանատունը պարզում է, թե արդյ... Ռուս-թուրքական ֆուտբոլային դիվանագիտությունն ... ՌԴ-ն իր օգնութունն է առաջարկել Իտալիային` երկ... Մահացել է հայտնի իրավապաշտպան Միքայել Դանիելյ... Թուրքական տանկերը ոչնչացրել են «ԻՊ»-ի ավելի ք... Այսօր ապրիլյան պատերազմի հերոս, հետախույզ Գեղ... Իտալիայի երկրաշարժը կիսով չափ ավիրել է Ակումո... Թաթայի նոր երգի անոնսը (տեսանյութ) Ինչ կարևոր իրադարձություններով է հայտնի օգոստ... ՃՈ-ն տեղեկացնում է. 40կմ/ժամ՝ նոր ուսումնական... Բեկորի թոռնիկը՝ փոքրիկ Աշոտ Ղուլյանը Նավթի համաշխարհային գները` օգոստոսի 24-ի դրու... Սկսվել են Սիրիայի Ջարաբլուս տարածաշրջանի ազատ... 1992թ-ի այս օրը նահատակվեց Աշոտ Ղուլյանը՝ Բեկ... Դոլարի, ռուբլու և եվրոյի փոխարժեքը՝ հայաստանյ... Ավտովթար՝ «Ռեդ» հյուրանոցի մոտակայքում Սպանություն` Երևանում. սպանվածի դին հայտնաբեր... Բրյանսկում հայ տղամարդուն նետել են պատուհանի... 6.1 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ՝ Իտալիայ... «Ժողովրդի դատաստան» չի կարող լինել, դատել կար... Մեզի անալիզի տարօրինակ պատասխանները Բուհերը միացնելով՝ ի՞նչ նպատակ է հետապնդում կ... Ֆելիքս Ցոլակյանը մտադիր է մասնակցել 2017-ի ԱԺ... Հակառակորդը հրադադարի պահպանման ռեժիմը խախտել... Հայաստանի լոգոն կրքեր է բորբոքել Բանակի զինվորների համար պետական բյուջեի միջոց... Բացահայտվա՞ծ է արդյոք Ավետիսյանների սպանությո... Էդվարդ Նալբանդյանը շարունակում Է միլիոնավոր դ... Հարկային նոր օրենսգիրքը՝ միջգերատեսչական հակա... Անկախության տոնի կապակցությամբ սպասվող համանե... Կոռուպցիա. ինչպես են «բիզնես լեդին» և իր ամու... Աբրահամ Մանուկյանի որդին պաշտոն է ստացել Վարչապետը մետրոյով է երթևեկել ու անակնկալի բե... Ոչ Գյումրիում կայացավ ընդդիմության համախմբում... Կորյակային սպիներ. խնդրի լուծում Երեխաներ, որոնց դեմքը նման է էմոջիների (տեսան... Պատահարներ Երևանում և հանրապետության ավտոճանա... Տեսարան Աբովյան քաղաքից. 1984 թվական (լուսանկ... Սանրվածքներ, որոնք դուրս են եկել նորաձևությու... Սիմվոլիկ մեդալը սերբին չեմպիոն չսարքեց Պուտինը Թուրքիա կայցելի օգոստոսի 31-ին. ԶԼՄ-ն... Օլանդը Ուկրաիանան անվանել է Եվրոպայում և աշխա... Սեպտեմբերի 1-ին ընդառաջ. քաղաքական նախընտրակա... Մերկելը Գերմանիայի թուրքերին պետությանը հավատ... Գյուլենին հանձնելու թուրքական դիմումը ոչ մի կ... ԱՄՆ-ը Արևելյան Եվրոպա կուղարկի ևս 4200 զինվոր
Ամենաընթերցվածը
website by Sargssyan