Երևան, 25.Մայիս.2017, 00:00 |
|
1 $ = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ
|
Արծաթ - 0 Դրամ Ոսկի - 0 Դրամ Պլատին - 0 Դրամ
Լևոն Մկրտչյանը՝ դպրոցների օպտիմալացման մասին ... Կստեղծվի Կոռուպցիայի կանխարգելման հարցերով հա... Մեղադրական եզրակացությամբ ավարտվել է Արարատի ... Կնվազեցվեն սողանքային աղետի ռիսկերն ու վնասնե... Մելանյան արեց դա. վերջապես նա բռնեց ամուսնու ... Ինչ որոշումներ են կայացվել կառավարության մայի... Արա Բաբլոյանն ԱԺ-ում սովորական հիմնարկի տնօրե... Չինացի գիտնականներն Արարատ լեռան գագաթին գտել... Վրաստանը պետք է դառնա ՀՀ դիվանագիտական ակտիվո... Դոլարի, ռուբլու և եվրոյի փոխարժեքը՝ հայաստանյ... Մեծ Բրիտանիան հրաժարվել է ԱՄՆ-ին տրամադրել Մա... Արտակարգ դեպք Երևանում. հայտնաբերվել է 26-ամյ... Ներշուկայական «աժիոտաժ» 5.7%-անոց աճի տեսքով Կրիշտիանու Ռոնալդոն հարկերից խուսափելու համար... Քրեական հեղինակությունների սպանությունը նախապ... Երեկ երեկոյան մեզ բոլորիս ֆանտաստիկ ապրումներ... ՀԱՊԿ-ն աշխատում է ՄԱԿ-ի խաղաղապահ առաքելությո... Ուկրաինացիների կողմից «մեծ սխալ» է եղել Պորոշ... Ալյումինի արտադրական բենեֆիս 2017-ին Պատմության մեջ այս օրը. մայիսի 25 «Ավրորայի» հերոսներն այցելեցին Էջմիածին (տեսա... Արտարժույթի ծավալների կորը միջբանկային շուկայ... Վոլոդյա Ավետիսյանը կառավարության շենքի մոտ նս... Կարեն Բոթոյանը՝ Գեղարքունիքի մարզպետ Հարավկորեացին սովորական սուրճը դարձնում է արվ... Թուրքիայում գործող թե՛ հայկական եկեղեցիները, ... Վոլոդյա Ավետիսյանն ազատ է արձակվել Կիևը նախատեսում է փակել Ռուսաստանի հետ երկաթգ... Սպանություն Լոռիում. ձերբակալվել է տուժողի կի... Վթարային ջրանջատում Գյումրիում Թուրքիան հերքել է Ռուսաստանի հետ առևտրի նոր ս... Միայն ի՞նձ մոտ է տպավորություն, որ էրդողանին ... Ոչ մի Ղարաբաղ Ադրբեջանին վաղուց պետք չէ Նավթի համաշխարհային գներն աճում են Սպանել են քրեական հեղինակություն «Ճաճոյի Էդոյ... Արտահանման 2017-ի էջը բացվում է 16,1% աճով Մոսկվան փակելով ադրբեջանական ամենամեծ կառույց... Արդյո՞ք Կարեն Կարապետյանը կփորձի ռուսաստանյան... ԱԺ նախկին պատգամավոր Մուրադ Գուլոյանը սնանկ է... Դեռ որոշված չէ, թե ում տեղն է խորհրտարանում զ... Կարեն Բոթոյանն այսօր կնշանակվի Գեղարքունիքի մ... Էջմիածնում վախի մթնոլորտ է. որևէ մեկը ռիսկ չի... Սպանել են քրեական հեղինակություն «Ճաճոյի» Էդո... Դավիթ Հարությունյանը արդարադատության նախարա՞ր Գագիկ Ծառուկյանը հերիք չի, որ ներողամիտ չի, մ... Աշխատանքից ազատվել է ռազմական ոստիկանության պ... Ո՞ւմ է ձեռնտու հետաձգել Արտաշատի ընտրությունն... «Գագիկ Ծառուկյան» բարեգործական հիմնադրամն առա... Ընտրատեղամասում զինվորներին ուղղորդողի ինքնու... 2 օրով կդադարեցվի հետևյալ հասցեների ջրամատակա... Ովքե՞ր են ՀՌԱՀ-ի 2 թփուր տեղերի հավակնորդները Քաշը կապ չունի. աստղեր, ովքեր ցելյուլիտ ունեն... «Գահերի խաղը» սերիալի յոթերորդ եթերաշրջանի թր... Պատահարից 6 ամիս անց 22-ամյա երիտասարդը մահաց... Նոր թրենդ. սև կպչուն ժապավենները՝ մարմնի ինտի... Հայերդ որոշակի իմաստով առաքյալներ եք և Աստծո ... Քենդալ Ջենների ու Քորթնի Քարդաշյանի հանգիստը ... Այս հաղթանակը նվիրում եմ իմ ընտանիքին, Մանչես... «Շիրակը»՝ Հայաստանի կրկնակի գավաթակիր Թրամփը Կորսիկան «նվիրել է» Իտալիային Բենզինի սպառման դրական ցուցիչ՝ 2017-ին Արմինե Հակոբյանը միաձայն ընտրվել է Գլենդելի հ... «Maxim»-ը հայտնել է տարվա ամենասեքսուալ կնոջ ... Վերջին խաղից հետո ամեն օր երազում էի եզրափակչ... «Դուք սրան եք արժանի» , «էս եք ընտրել, ուրեմն... Պատմական պահ. Մխիթարյանը բարձրացնում է Եվրոպա... Մխիթարյանի գոլն օգնեց «ՄՅՈւ»-ին դառնալ Եվրոպա... Լավրովը՝ սոցկայքերում ամենահիշատակված նախարար Ազգային Ժողովի պրիմիտիվ թալանչիները Պատգամավորին ստիպել են միջանցքում հրում վարժո... «Կորտեժ»՝ ռուսական լյուքսը. Կրեմլի էլիտար մեք... Րաֆֆի «по вызову» Մխիթարյանի գեղեցիկ գոլը՝ Եվրոպա Լիգայի եզրափա... Թե ինչպիսին կլինի նոր «iPhone 8»-ը (տեսանյութ... Նոր մոդել՝ «Նիվա»-ի հիման վրա Ադրբեջանի Հանրապետությունը շարունակում է իր ս... Երևանում 2 հեղինակությունների մահափորձը խոր ա... Կրեմլում գողի են բռնել Եվրոպա լիգա. «Այաքս»-«Մանչեսթեր Յունայթեդ». ո... Ոստիկանությունը մանրամասներ է ներկայացնում Էջ... Առաջին անգամ ՀՀ քաղաքացի ու ազգությամբ հայ ֆո... Կարեն Կարապետյանի կադրեր չկան, կան Հանրապետակ... Ավիաընկերությունն էլեկտրոնային նամակով հայհոյ... Հենրիխ Մխիթարյանը Եվրոպա լիգայի եզրափակչում «... Ողբերգական վթար՝ Շիրակում. վարորդն ու ուղևորը... Թուրքիան պատրաստ է «հրաժեշտ տալ» Գերմանիային.... Թուրքիան ՌԴ-ի դեմ ձեթի ներկրման սահմանափակում... Կարեն Կարապետյանը կոչով հրավիրում է շաբաթօրյա... Մահափորձ Երևանում՝ երկու հեղինակությունների ն... Բելգիական միջուկային ռեակտորի աշխատանքը դադար... Արփինե Հովհաննիսյանն ազատվում է Նաղդալյանի ճա... Վիգեն Սարգսյանը հանդիպել է Հայաստանում Չինաստ... Առաջիկա 5 օրերի եղանակային կանխատեսումներ Հոգևոր հովիվը հեռախոսով «խոսել է» Աստծո հետ (... Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ Հարուցվել է քրեական գործ՝ այլ անձի փոխարեն քվ... Մելանյա Թրամփը կրկին մերժել է ամուսնու ձեռքը ... Սերժ Սարգսյանը հանդիպում է ունեցել ԶՈւ ղեկավա... Մեծ Բրիտանիայում ահաբեկչության պայքարը մահապա... Պղնձարտադրության նոր ալիք շուկայում

Հայկական տրնդեզը և չինական Նոր տարին

…Վահագնի հետ պիտի խոսի հայ մարդը հիմա, Աստվածը հին Հայոց, Աստվածը Արիության և Հաղթանակի:
ՆԺԴԵՀ

Հայերի մոտ Կրակը իր նշանակությամբ, մարդու ապրելու համար անհրաժեշտ նյութական և հոգևոր բոլոր կարևորագույն արժեքներով (ծնունդ, օծում, օջախ, սննունդ, բժշկություն, գուշակություն և այլն) բացարձակացվելով, հայերի տոնական համակարգում գրավում է հատուկ տեղ' հատուկ օրվա մեջ, որն էլ կոչվում է ՏՐՆԴԵԶ:
Տրնդեզը կրակին նվիրված զուտ հայկական ազգային անշարժ տոն է, նշվում է Ձմեռնամուտի և Գարնանամուտի արանքում, փետրվարի 13-ին: Այդ օրն արդեն գարնան շունչն զգացվում է և ըստ հին հայերի պատկերացումների վառվող կրակի բոցերը կարող են ավելի ջերմացնել Արևին, հետևաբար՝ մեղմել ցուրտը:
Կարծիք կա, որ հեթանոսական Հայաստանում այս տոնը նվիրված է եղել Միհր-Արև աստ­ծուն, քանի որ անմիջականորեն կապվում է կրակի պաշտամունքի հետ։ Հայերն, իրենց համարելով Արևորդիներ' հրածիններ, պաշտել են և՛ հուր-Արևը, և՛ նրա երկրային տեսակը' կրակը: Դրանով է բացատրվում նաև Միհին նվիրված Մեհեկան ամսանունի ծագումը: Տոնի գլխավոր նպատակը կրակի միջոցով սառնամանիքների վրա ազդելն ու հմայա­կան ճանապարհով Արևին զորացնելն է:

Բացատրություն կա, որ Տրնդեզ նշանակում է դիզված կրակ և որ այն առաջացել է ատր (կրակ) բառից, (որից էլ, օրինակ ծագել են աթար, ատրճանակ, ատրուշան բառերը) և դեզ (կուտակում, դարսում) բառից:

Տոնի մեր մեկնաբանությամբ, այն կապված է տիեզերական Հուր Աստծո' ՎԱՀԱԳՆԻ ծննդի հետ և իր իմաստով խորհրդանշում է Վահագն-Կրակի հաղթանակը Վիշապ-ձմեռվա նկատմամբ: Տրնդեզից 40 օր հետո արդեն կտոնվի Գարնանամուտը՝ գարնանային օրահավասարը, որպես բնության վերածնունդի կայացում, Անահիտ աստվածուհուն նվիրված մայրության տոն: Արիական որոշ ժողովուրդների մոտ, այն դեռևս համարվում է Ամանոր:

Արժանահիշատակ է նաև Մ.Օրմանյանի կարծիքը, համաձայն որի Տրնդեզ բառը ծագել է Տիր աստծու անունից, (Տիր+դեզ) և նվիրված է նրան այն պատճառով, որ այդ օրը տարբեր գուշակություններ են արվում: Տոնի մեջ կրակի մի­ջոցով ձևավորված բազմապիսի գուշակություններ անելու սովորույթները՛ կապված են ցանքի ու բերքաճի, տարվա տնտեսական հաջողության, սերնդաճության գաղափարների հետ: Դրա վառ վկայությունը տոնական ուտեստում հատիկների և հատիկավոր կերակրատեսակների բացարձակ գերա­կշռությունն է: ։ Օրինակ, եթե տրնդեզի խարույկի ծուխը քամուց թեքվում էր արևելք կամ հարավ' բարձր բերքատվություն էր սպասվում, թռչունների' երդիկներին դրված փոխինձը տանելու ուղղությունից որոշում էին, թե տվյալ տան աղջկան որ կողմ հարս կտանեն, կամ որ կողմից իրենց օջախ հարս կմտնի: Այդ օրը ծննդականի երկունքի ցավերը մեղմելու համար և հավատալով, որ նորածինը կլինի կրակոտ' ծննդաբերության պահին ծաղկավել էին վառում: Տրնդեզի մոխիրը շաղ էին տալիս մարգերում և գոմերում' բերքատվության, ձվատվության և կաթնատվության ավելացման համար, իսկ նաև կտուրներին' ՙչարը՚ խափանելու նպատակով:
Տոնի օրը խարույկ վառելով և դրա վրայով թռչելով՝ մեր նախնիք հաղորդակցվում էին բնության տարերքի հետ, նորոգում իրենց հրածին որակները։ Ընդ որում՝ կրակի վրայից առաջինը թռչելու իրավունքի վերապահումը նորահարսերին, այժմ էլ կարծես, մինչև ծնվելը հայերին հրով օծելու իմաստ է հաղորդում:
Անտիկ ժամանակներում բնականաբար մարդու գիտելիքների մակարդակն այնքան էլ բարձր չի եղել: Դրանք մեծ մասամբ առաջացել են երկարատև դիտարկումների արդյունքում, ինչի պատճառով թեև ցածր են մնացել այն աստիճան, որ մեզ երբեմն թվում են զվարճալի, բայց երբեմն էլ ուղղակի հավատում ենք, հատկապես գնահատելով դրանց խորհրդապաշտական նշանակությունը: Այս ամենը ճիշտ հասկանալու համար պետք է պատկերացնել տվյալ աշխարհաքաղաքակրթական դարաշրջանը, իրադարձությունների կապը, ժամանակի փիլիսոփայությունը, մշակութային զարգացածվածության աստիճանը և այլ գործոններ: Անհիշելի ժամանակներից մարդը բնությունը բաժանելով նաև կենդանի և անկենդան մարմինների, կենդանիների շատ հատկություններ համեմատելով անկենդան տարրերի հետ, նմանություններ ու օրինաչափոթյուններ հայտնաբերելով' կենդանիներին դասակարգել է նաև ըստ տարիների պարբերությունների: Խոր հնադարում ստացած որոշ պատկերացումներ անփոփոխ պահպանել մինչև մեր օրերը:
Ներկայում մեծ տարածում ստացած Արևելյան տարեցույցի հիմքում' չինական հնագույն պատկերացումներն են երկրային տասներկու կենդանակերպերի տեսքով' Մուկ, Կով, Վագր, Նապաստակ, Վիշապ, Օձ, Ձի, Ոչխար, Կապիկ, Հավ, Շուն, Խոզ: Կարելի է կապ գտնել չինական օրացույցի և մեր ազգային ավանդական մտածելակերպի միջև, օրինակ որոշ մասնագետների կարծիքով կենդակերպերով կազմված պարբերաշրջանը նույնպես հայկական ծագում ունի, և ոչ մի ընդհանրություն չկա քրիստոնեական պատկերացումների հետ' քանի որ իր իմաստով ու խորհրդով' բնապաշտական է: Նոր տարվա կապակցությամբ ասենք, որ Արևելքում այն նույնպես կապված է ԱՐԵՎԱԳԱԼԻ հետ և նշվում է դեկտեմբերի 22-ից հաշվարկված երկրորդ նորալուսնի կեսգիշերին: Չինաստանում Նոր տարին համարվում է գարնան տոն: Տարվա տարերքը կրակն է, ինչը շատ հոգեհարազատ է հայերիս և հիմք է տալիս մեզ զուգահեռներ գտնել Արևելյան նոր տարվա և մեր ՏՐՆԴԵԶԻ հետ:
Ուրեմն շնորհավոր հայկական Տրնդեզը՝ Գարնան Ավետումը, որն իր մեջ նույնպես Նոր Տարվա բովանդակություն ունի:
ՆԵՐՍԵՍ ՆԵՐՍԻՍՅԱՆ, «ՀԱՆՈՒՆ ՀԱՅՐԵՆԻՔԻե ՀԿ-Ի ՆԱԽԱԳԱՀ

 

Ներսես Ներսիսյան ֆեյսբուք: 

 

Ուղիղ խոսք բաժնում տեղ գտած մտքերն ու տեսակետները հեղինակի սեփականությունն են և կարող են չհամընկնել Operativ.am-ի խմբագրության տեսակետների հետ:
https://www.facebook.com/nerses.nersisyan1
դիտվել է 3822 անգամ
loading...
Լևոն Մկրտչյանը՝ դպրոցների օպտիմալացման մասին ... Կստեղծվի Կոռուպցիայի կանխարգելման հարցերով հա... Մեղադրական եզրակացությամբ ավարտվել է Արարատի ... Կնվազեցվեն սողանքային աղետի ռիսկերն ու վնասնե... Մելանյան արեց դա. վերջապես նա բռնեց ամուսնու ... Ինչ որոշումներ են կայացվել կառավարության մայի... Արա Բաբլոյանն ԱԺ-ում սովորական հիմնարկի տնօրե... Չինացի գիտնականներն Արարատ լեռան գագաթին գտել... Վրաստանը պետք է դառնա ՀՀ դիվանագիտական ակտիվո... Դոլարի, ռուբլու և եվրոյի փոխարժեքը՝ հայաստանյ... Մեծ Բրիտանիան հրաժարվել է ԱՄՆ-ին տրամադրել Մա... Արտակարգ դեպք Երևանում. հայտնաբերվել է 26-ամյ... Ներշուկայական «աժիոտաժ» 5.7%-անոց աճի տեսքով Կրիշտիանու Ռոնալդոն հարկերից խուսափելու համար... Քրեական հեղինակությունների սպանությունը նախապ... Երեկ երեկոյան մեզ բոլորիս ֆանտաստիկ ապրումներ... ՀԱՊԿ-ն աշխատում է ՄԱԿ-ի խաղաղապահ առաքելությո... Ուկրաինացիների կողմից «մեծ սխալ» է եղել Պորոշ... Ալյումինի արտադրական բենեֆիս 2017-ին Պատմության մեջ այս օրը. մայիսի 25 «Ավրորայի» հերոսներն այցելեցին Էջմիածին (տեսա... Արտարժույթի ծավալների կորը միջբանկային շուկայ... Վոլոդյա Ավետիսյանը կառավարության շենքի մոտ նս... Կարեն Բոթոյանը՝ Գեղարքունիքի մարզպետ Հարավկորեացին սովորական սուրճը դարձնում է արվ... Թուրքիայում գործող թե՛ հայկական եկեղեցիները, ... Վոլոդյա Ավետիսյանն ազատ է արձակվել Կիևը նախատեսում է փակել Ռուսաստանի հետ երկաթգ... Սպանություն Լոռիում. ձերբակալվել է տուժողի կի... Վթարային ջրանջատում Գյումրիում Թուրքիան հերքել է Ռուսաստանի հետ առևտրի նոր ս... Միայն ի՞նձ մոտ է տպավորություն, որ էրդողանին ... Ոչ մի Ղարաբաղ Ադրբեջանին վաղուց պետք չէ Նավթի համաշխարհային գներն աճում են Սպանել են քրեական հեղինակություն «Ճաճոյի Էդոյ... Արտահանման 2017-ի էջը բացվում է 16,1% աճով Մոսկվան փակելով ադրբեջանական ամենամեծ կառույց... Արդյո՞ք Կարեն Կարապետյանը կփորձի ռուսաստանյան... ԱԺ նախկին պատգամավոր Մուրադ Գուլոյանը սնանկ է... Դեռ որոշված չէ, թե ում տեղն է խորհրտարանում զ... Կարեն Բոթոյանն այսօր կնշանակվի Գեղարքունիքի մ... Էջմիածնում վախի մթնոլորտ է. որևէ մեկը ռիսկ չի... Սպանել են քրեական հեղինակություն «Ճաճոյի» Էդո... Դավիթ Հարությունյանը արդարադատության նախարա՞ր Գագիկ Ծառուկյանը հերիք չի, որ ներողամիտ չի, մ... Աշխատանքից ազատվել է ռազմական ոստիկանության պ... Ո՞ւմ է ձեռնտու հետաձգել Արտաշատի ընտրությունն... «Գագիկ Ծառուկյան» բարեգործական հիմնադրամն առա... Ընտրատեղամասում զինվորներին ուղղորդողի ինքնու... 2 օրով կդադարեցվի հետևյալ հասցեների ջրամատակա... Ովքե՞ր են ՀՌԱՀ-ի 2 թփուր տեղերի հավակնորդները Քաշը կապ չունի. աստղեր, ովքեր ցելյուլիտ ունեն... «Գահերի խաղը» սերիալի յոթերորդ եթերաշրջանի թր... Պատահարից 6 ամիս անց 22-ամյա երիտասարդը մահաց... Նոր թրենդ. սև կպչուն ժապավենները՝ մարմնի ինտի... Հայերդ որոշակի իմաստով առաքյալներ եք և Աստծո ... Քենդալ Ջենների ու Քորթնի Քարդաշյանի հանգիստը ... Այս հաղթանակը նվիրում եմ իմ ընտանիքին, Մանչես... «Շիրակը»՝ Հայաստանի կրկնակի գավաթակիր Թրամփը Կորսիկան «նվիրել է» Իտալիային Բենզինի սպառման դրական ցուցիչ՝ 2017-ին Արմինե Հակոբյանը միաձայն ընտրվել է Գլենդելի հ... «Maxim»-ը հայտնել է տարվա ամենասեքսուալ կնոջ ... Վերջին խաղից հետո ամեն օր երազում էի եզրափակչ... «Դուք սրան եք արժանի» , «էս եք ընտրել, ուրեմն... Պատմական պահ. Մխիթարյանը բարձրացնում է Եվրոպա... Մխիթարյանի գոլն օգնեց «ՄՅՈւ»-ին դառնալ Եվրոպա... Լավրովը՝ սոցկայքերում ամենահիշատակված նախարար Ազգային Ժողովի պրիմիտիվ թալանչիները Պատգամավորին ստիպել են միջանցքում հրում վարժո... «Կորտեժ»՝ ռուսական լյուքսը. Կրեմլի էլիտար մեք... Րաֆֆի «по вызову» Մխիթարյանի գեղեցիկ գոլը՝ Եվրոպա Լիգայի եզրափա... Թե ինչպիսին կլինի նոր «iPhone 8»-ը (տեսանյութ... Նոր մոդել՝ «Նիվա»-ի հիման վրա Ադրբեջանի Հանրապետությունը շարունակում է իր ս... Երևանում 2 հեղինակությունների մահափորձը խոր ա... Կրեմլում գողի են բռնել Եվրոպա լիգա. «Այաքս»-«Մանչեսթեր Յունայթեդ». ո... Ոստիկանությունը մանրամասներ է ներկայացնում Էջ... Առաջին անգամ ՀՀ քաղաքացի ու ազգությամբ հայ ֆո... Կարեն Կարապետյանի կադրեր չկան, կան Հանրապետակ... Ավիաընկերությունն էլեկտրոնային նամակով հայհոյ... Հենրիխ Մխիթարյանը Եվրոպա լիգայի եզրափակչում «... Ողբերգական վթար՝ Շիրակում. վարորդն ու ուղևորը... Թուրքիան պատրաստ է «հրաժեշտ տալ» Գերմանիային.... Թուրքիան ՌԴ-ի դեմ ձեթի ներկրման սահմանափակում... Կարեն Կարապետյանը կոչով հրավիրում է շաբաթօրյա... Մահափորձ Երևանում՝ երկու հեղինակությունների ն... Բելգիական միջուկային ռեակտորի աշխատանքը դադար... Արփինե Հովհաննիսյանն ազատվում է Նաղդալյանի ճա... Վիգեն Սարգսյանը հանդիպել է Հայաստանում Չինաստ... Առաջիկա 5 օրերի եղանակային կանխատեսումներ Հոգևոր հովիվը հեռախոսով «խոսել է» Աստծո հետ (... Էլեկտրաէներգիայի պլանային անջատումներ Հարուցվել է քրեական գործ՝ այլ անձի փոխարեն քվ... Մելանյա Թրամփը կրկին մերժել է ամուսնու ձեռքը ... Սերժ Սարգսյանը հանդիպում է ունեցել ԶՈւ ղեկավա... Մեծ Բրիտանիայում ահաբեկչության պայքարը մահապա... Պղնձարտադրության նոր ալիք շուկայում
Ամենաընթերցվածը
website by Sargssyan