Երևան, 25.Մարտ.2019, 00:00 |
|
1 $ = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ 1 = 0 Դրամ
|
Արծաթ - 0 Դրամ Ոսկի - 0 Դրամ Պլատին - 0 Դրամ
Արցախի «Ազգային վերածնունդ» կուսակցությունը մ... Արայիկ Հարությունյանը գործակցում է կրիմինալի ... Իգոր Մուրադյանը ՀՀ Գերագույն խորհրդի նախագահի... Ավտոմեքենաների ջարդ՝ Երևանում. Սարալանջի ճանա... Քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեի նախագահ Տաթևիկ... ՏՏ նախարարությունը փորձելու է Airbus և այլ ըն... Նավթի գներն իջնում են Թուրքիան չի լսի ԱՄՆ-ին Ս-400-ների գնման հարցո... Մարդասիրական օգնությամբ բեռնված ռուսական ինքն... Նիկոլ Փաշինյանը փակ հանդիպում է ունենալու պաշ... ԱԺ Տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիս... ԱԺ Առողջապահության և սոցիալական հարցերի մշտակ... Ինչպե՞ս հաշվառվել անհատ ձեռնարկատեր և ի՞նչ խա... Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 5-7 աստիճանով. սպասվո... «Հիմա արդեն ազնվությամբ կարող եմ ասել». Դանիե... Լարսը փակ է․ ռուսական կողմում կուտակված է 142... Մեծավան գյուղի տներից մեկում հրդեհ է բռնկվել ... Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երևանում եւ ... Ճապոնիայի ամերիկյան ռազմաբազայում պայթյուն է ... Մեքսիկայով դեպի ԱՄՆ սահման է շարժվում միգրանտ... Դժբախտ մայրը խնդրել է իր պայուսակը գողացած ան... Ազգային ժողովի ղեկավարության շուրջ դժգոհությո... Վարդենյաց լեռնանցքը ձնաբքի պատճառով փակ է Մարտի 25-ը Ստրկության և անդրատլանտյան ստրկավա... Գլխուղեղի ուռուցքի առաջին նախանշանները, որոնց... Գոռ Հակոբյանի ընտանեկան ջերմ լուսանկարը Ինչու են տղամարդիկ վախենում գեղեցիկ կանանցից ... Կնոջը ծեծած Բաշարովն ապրում է նախկին կնոջ հետ... Քենիացի վանական Փիթեր Թաբիչին՝ աշխարհի լավագո... «Եթե կյանքում ստիպված լինեք մենակ վազել, միեւ... Գուֆի սիրուհին ասել է գումարի այն չափը, որով ... Պորոշենկոյին մեղադրել են հարազատ եղբոր սպանու... Հաշվապահությունից փող գողացողը եղել է ընկերու... Աշխարհի ամենաթանկ ընկերությունը. Apple-ին հաջ... Ոստիկանները հայտնաբերեցին ավտոմեքենայից պայու... Հոլանդիայի և Գերմանիայի ազգային հավաքականներ... Ինքնակոչ գուշակը կանգնել է դատարանի առաջ Յուլյա Նաչալովայի դուստրը նրա մահից հետո նամա... Զիդանի շնորհիվ ես սկսեցի խաղալ ֆուտբոլ. Ազար Լիլիթ Հովհաննիսյանը՝ շքեղ կերպարով (լուսանկար... Օրվա կադրը. շուրթերը մամայինն են, քիթը` Գևորգ... Առեղծվածային դեպք՝ Մոսկվայի թանգարանում Նազարբաևի դուստրը հաշմանդամություն ունեցող եր... Ադրբեջանը փորձում է մեր Կարենին փոխանակել իր ... Սոչիում կայծակը հարվածել է ինքնաթիռին վայրէջք... Տղամարդը կնոջը սպանելու նպատակով ինքնաթիռով ն... Չինաստանում սկսել են վարժեցնել կլոնավորված ոս... Ջրանջատում Լոռու մարզում Վարչապետի խորհրդականը՝ 3 աշխատանքային օրերի ը... Հայաստանի մինչև 19 տարեկանների հավաքականը պար... Երևանում դանակահարված 3 երիտասարդ տեղափոխվել ... Աստանայի անվանափոխությունից հետո բնակիչներին ... Մի՛տքը, մի՛տքն է մեր շարժիչ ուժը. Նիկոլ Փաշին... Հաշվապահությունից փող գողացողը եղել է ընկերու... ԵՊՀ ուսանողը մեքենայով բախվել է ծառին. նրան հ... Քաղաքացին փորձել է ավտոմեքենայով նետվել Տիգրա... Այրվածքներով հոսպիտալացված 12-ամյա աղջկան ոչ ... Ամերիկյան Նյու Ջերսի նահանգում պատրաստ են օրի... Գրիգոլ Վաշաձեն ընտրվեց «Միացյալ ազգային շարժմ... Ֆուտբոլային հանդիպում. լրագրողների թիմը հաղթե... Ոստիկանության 6-րդ վարչությունը միլիոնների յո... Սյունիքի մարզում իրանցի վարորդը մեքենայով գլո... Բախտաձեի հետ լավ օր անցկացրինք Ենոքավանում․ Փ... PR-ի կարիք բնավ չունի, հերիք ա անիմաստ խոսեն․... Էրիկ Գրիգորյանը սուտ է խոսում՝ գործ անելու փո... Խոշոր ավտովթար Երևան-Արմավիր ճանապարհին. վարո... ՆԱՏՕ-ն 20 տարի անց արդարացրել է Հարավսլավիայի... Զենքի գործադրմամբ խուլիգանության գործով մեղադ... Կարեն Կարապետյանի շքեղ հյուրանոցը Գյումրիում ... Չինաստանի քիմիական գործարանի պայթյունից հետո ... Ֆինլանդիայի ԱԳ նախարարի վրա հարձակում են գործ... Շենավանի ծեծկռտուքի և հրաձգության պատճառը գյ... Սյունիքի մարզում Իրանի քաղաքացին իր մեքենայով... Ավտոլվացման կետից ավտոմեքենա էին փախցրել. կաս... Կամչատկայի կառավարության շենքի մոտ թափել են ... Մակրոնը ցուցարարների դեմ զորք չի հանի Մարոկոյում ոստիկանությունը ջրցաններով ցրել է... Վարչապետ Փաշինյանը Ենոքավանում հանդիպում է ու... Հրմշտոց Փարիզի Դիսնեյլենդում. շարժասանդուղքի ... Հայտնի են Անջելինա Ջոլիի կինոաշխարհից հեռանալ... Վարչապետին է ներկայացվել Ենոքավանի զարգացման ... Թաիլանդում 8 տարում առաջին անգամ համընդհանուր... Պայթյուն Ադրբեջանի բնակելի շենքում. պատճառը՝ ... Երիտասարդ Դունամալյանները դուրս են գրվել հիվա... Գուաիդոն և ԱՄՆ-ը մտադիր են ինձ սպանել․ Մադուր... Այսօր Տուբերկուլյոզի դեմ պայքարի համաշխարհայի... Գոլանի և Ղրիմի հարցում ԱՄՆ-ի դիրքորոշումները ... Հրշեջ-փրկարարները մարել են խոտածածկ տարածքներ... Շենավանում տեղի ունեցած դեպքի մասնակիցներին հ... Նորվեգիայի ափերի մոտ խորտակված Viking Sky նավ... Պորտուգալիայի վատ մեկնարկի մասին խոսելը վաղ է... Մասիսում մեքենա է այրվել.12-ամյա տուժած երեխա... Տեղի է ունեցել Հայկական ռեստորանների միության... Վթար Ձորաղբյուր-Ողջաբերդ ճանապարհին. մեքենան ... Լուկաշենկոն երեխաներին խնդրել է ժպտալ այնպես,... Ավտովթար Գարեգին Նժդեհի հրապարակում. կան տուժ... Իտալիայում բանկը կողոպտելու համար ձերբակալել ... Անտուն շունը պաշտպանել է անծանոթներին ագրեսիվ... Իսպանացի վազորդը ամպերի տակ զբոսանքով գրավել ... Մասիս քաղաքի կայարանի մոտ մեքենա է այրվել․ կա...

Որտեղի՞ց է գալիս մածունը, ո՞վ է առաջին անգամ այդ ուտելիքը անվանել մածուն


Ո՞վ չի սիրում մածուն. երևի չկա այդպիսի մեկը: Իսկ ո՞վ է առաջին անգամ մածուն մերել, և ո՞վ չի վախեցել ու այդ մերածը կերել է: Որտեղի՞ց է գալիս մածունը, ո՞վ է առաջին անգամ այդ ուտելիքը անվանել մածուն: Անշուշտ, հետաքրքիր հարցեր են. փորձենք խորանալ: Տեսնենք, թե որն է մածուն բառի արմատը, բնիկ հայերե՞ն բառ է, թե՞ ոչ:
Առաջին իսկ հայացքից երևում է, որ մածուն բառի արմատն է մած-ը: Մած «կպած, կից, իրար միացրած» արմատով բազմաթիվ բառեր կան հայերենում. մածուցիկ «կպչուն հատկություն ունեցող և թանձր», մածվել «կպչել, մակարդվել», մածուկ «բջջանյութի լուծույթ, խմորանման զանգված, թանձրուկ», մածական, մածան «կպչուն», մածիկ «ճեղքերը փակելու, արանքները լցնելու նjութ» և այլն: Այս շարքին է պատկանում նաև մածուն-ը: Մած արմատը հանդես է գալիս նաև բառավերջում. տախտակամած, այսինքն՝ «իրար կպած տախտակներ», փայտամած, թանձրամած «պինդ, անթափանց, թանձրորեն պատող», խավարամած, ծխամած և այլն:
Բնիկ հայերեն բառ է՝ ծագած հնդեվրոպական մած արմատից, որը նշանակում է «շաղախել, խմոր շինել»: Այս արմատից բազմաթիվ լեզուներում առաջացել են իմաստով իրար մոտ շատ ու շատ բառեր: Օրինակ՝ ռուսերեն мазь, мазать,мажу,масло:
Մածուն բառով ունենք մի շարք դարձվածներ ու առածներ:
Մածնի աման լպստող ենք ասում ուրիշի մնացորդներով կերակրվողին՝ նկատի ունենալով, որ կատուն է լպստում ամանները:
Փորձված թանը լավ է, քան անփորձ մածունը. այսինքն՝ իմացած, փորձով արդեն հաստատված որևէ բան ավելի նախընտրելի է, քան ավելի լավ, բայց չիմացած, չփորձած բանը:
Մածնին սև ասել. մեկի ասածը հաստատել՝ նույնիսկ բացահայտ սխալ կամ անիրավացի լինելը գիտենալով:
Մածուն բառը մեզնից փոխառել են հույները, վրացիները՝ մածոնի, թուրքերը՝ մազուն: Վերջիններս ունեն նաև յոգուրտ, որը նույնպես «մածուն» է նշանակում և այժմ լայն գործածում ունի:
«Շատ հավանական է, որ մածուն բառի հետ ուրիշ ազգերը փոխառել են նաև մածուն պատրաստելու եղանակը», – գրում է Հր. Աճառյանը: Այդ բանը տեղի է ունեցել նաև վերջերս: Ռուսները, Կովկասում ծանոթանալով մածնին, վրացիներից փոխառել են մացոնի բառը, որն, ինչպես տեսանք, վրացիները մեզանից էին վերցրել, իսկ Նոր Նախիջևանում (այժմ՝ Դոնի Ռոստով) անմիջապես հայերից փոխառել են մածուն բառը (мацун):
«Կեսարացի մի հայ բժիշկ (դ-ր Տատրյան), վերջերս մածունը փոխադրելով ԱՄՆ, պատճառ եղավ անգլերեն մազոոն (մածուն) և մազոլ (յուղով խառնված մածուն՝ թուլակազմ մարդկանց սննդի համար) բառերի փոխառության», - գրում է Հր. Աճառյանը դեռևս 1898 թվականին:
Ինչպես տեսնում ենք, մեր բառը շրջում է աշխարհով մեկ ու նոր կերպարանք առած հետ վերադառնում:

Ուղիղ խոսք բաժնում տեղ գտած մտքերն ու տեսակետները հեղինակի սեփականությունն են և կարող են չհամընկնել Operativ.am-ի խմբագրության տեսակետների հետ:
Անի Կարապետյանի ֆեյսբուքյան գրառումը:
դիտվել է 12922 անգամ
Արցախի «Ազգային վերածնունդ» կուսակցությունը մ... Արայիկ Հարությունյանը գործակցում է կրիմինալի ... Իգոր Մուրադյանը ՀՀ Գերագույն խորհրդի նախագահի... Ավտոմեքենաների ջարդ՝ Երևանում. Սարալանջի ճանա... Քաղաքացիական ավիացիայի կոմիտեի նախագահ Տաթևիկ... ՏՏ նախարարությունը փորձելու է Airbus և այլ ըն... Նավթի գներն իջնում են Թուրքիան չի լսի ԱՄՆ-ին Ս-400-ների գնման հարցո... Մարդասիրական օգնությամբ բեռնված ռուսական ինքն... Նիկոլ Փաշինյանը փակ հանդիպում է ունենալու պաշ... ԱԺ Տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիս... ԱԺ Առողջապահության և սոցիալական հարցերի մշտակ... Ինչպե՞ս հաշվառվել անհատ ձեռնարկատեր և ի՞նչ խա... Օդի ջերմաստիճանը կնվազի 5-7 աստիճանով. սպասվո... «Հիմա արդեն ազնվությամբ կարող եմ ասել». Դանիե... Լարսը փակ է․ ռուսական կողմում կուտակված է 142... Մեծավան գյուղի տներից մեկում հրդեհ է բռնկվել ... Երկար ժամանակով լույս չի լինելու Երևանում եւ ... Ճապոնիայի ամերիկյան ռազմաբազայում պայթյուն է ... Մեքսիկայով դեպի ԱՄՆ սահման է շարժվում միգրանտ... Դժբախտ մայրը խնդրել է իր պայուսակը գողացած ան... Ազգային ժողովի ղեկավարության շուրջ դժգոհությո... Վարդենյաց լեռնանցքը ձնաբքի պատճառով փակ է Մարտի 25-ը Ստրկության և անդրատլանտյան ստրկավա... Գլխուղեղի ուռուցքի առաջին նախանշանները, որոնց... Գոռ Հակոբյանի ընտանեկան ջերմ լուսանկարը Ինչու են տղամարդիկ վախենում գեղեցիկ կանանցից ... Կնոջը ծեծած Բաշարովն ապրում է նախկին կնոջ հետ... Քենիացի վանական Փիթեր Թաբիչին՝ աշխարհի լավագո... «Եթե կյանքում ստիպված լինեք մենակ վազել, միեւ... Գուֆի սիրուհին ասել է գումարի այն չափը, որով ... Պորոշենկոյին մեղադրել են հարազատ եղբոր սպանու... Հաշվապահությունից փող գողացողը եղել է ընկերու... Աշխարհի ամենաթանկ ընկերությունը. Apple-ին հաջ... Ոստիկանները հայտնաբերեցին ավտոմեքենայից պայու... Հոլանդիայի և Գերմանիայի ազգային հավաքականներ... Ինքնակոչ գուշակը կանգնել է դատարանի առաջ Յուլյա Նաչալովայի դուստրը նրա մահից հետո նամա... Զիդանի շնորհիվ ես սկսեցի խաղալ ֆուտբոլ. Ազար Լիլիթ Հովհաննիսյանը՝ շքեղ կերպարով (լուսանկար... Օրվա կադրը. շուրթերը մամայինն են, քիթը` Գևորգ... Առեղծվածային դեպք՝ Մոսկվայի թանգարանում Նազարբաևի դուստրը հաշմանդամություն ունեցող եր... Ադրբեջանը փորձում է մեր Կարենին փոխանակել իր ... Սոչիում կայծակը հարվածել է ինքնաթիռին վայրէջք... Տղամարդը կնոջը սպանելու նպատակով ինքնաթիռով ն... Չինաստանում սկսել են վարժեցնել կլոնավորված ոս... Ջրանջատում Լոռու մարզում Վարչապետի խորհրդականը՝ 3 աշխատանքային օրերի ը... Հայաստանի մինչև 19 տարեկանների հավաքականը պար... Երևանում դանակահարված 3 երիտասարդ տեղափոխվել ... Աստանայի անվանափոխությունից հետո բնակիչներին ... Մի՛տքը, մի՛տքն է մեր շարժիչ ուժը. Նիկոլ Փաշին... Հաշվապահությունից փող գողացողը եղել է ընկերու... ԵՊՀ ուսանողը մեքենայով բախվել է ծառին. նրան հ... Քաղաքացին փորձել է ավտոմեքենայով նետվել Տիգրա... Այրվածքներով հոսպիտալացված 12-ամյա աղջկան ոչ ... Ամերիկյան Նյու Ջերսի նահանգում պատրաստ են օրի... Գրիգոլ Վաշաձեն ընտրվեց «Միացյալ ազգային շարժմ... Ֆուտբոլային հանդիպում. լրագրողների թիմը հաղթե... Ոստիկանության 6-րդ վարչությունը միլիոնների յո... Սյունիքի մարզում իրանցի վարորդը մեքենայով գլո... Բախտաձեի հետ լավ օր անցկացրինք Ենոքավանում․ Փ... PR-ի կարիք բնավ չունի, հերիք ա անիմաստ խոսեն․... Էրիկ Գրիգորյանը սուտ է խոսում՝ գործ անելու փո... Խոշոր ավտովթար Երևան-Արմավիր ճանապարհին. վարո... ՆԱՏՕ-ն 20 տարի անց արդարացրել է Հարավսլավիայի... Զենքի գործադրմամբ խուլիգանության գործով մեղադ... Կարեն Կարապետյանի շքեղ հյուրանոցը Գյումրիում ... Չինաստանի քիմիական գործարանի պայթյունից հետո ... Ֆինլանդիայի ԱԳ նախարարի վրա հարձակում են գործ... Շենավանի ծեծկռտուքի և հրաձգության պատճառը գյ... Սյունիքի մարզում Իրանի քաղաքացին իր մեքենայով... Ավտոլվացման կետից ավտոմեքենա էին փախցրել. կաս... Կամչատկայի կառավարության շենքի մոտ թափել են ... Մակրոնը ցուցարարների դեմ զորք չի հանի Մարոկոյում ոստիկանությունը ջրցաններով ցրել է... Վարչապետ Փաշինյանը Ենոքավանում հանդիպում է ու... Հրմշտոց Փարիզի Դիսնեյլենդում. շարժասանդուղքի ... Հայտնի են Անջելինա Ջոլիի կինոաշխարհից հեռանալ... Վարչապետին է ներկայացվել Ենոքավանի զարգացման ... Թաիլանդում 8 տարում առաջին անգամ համընդհանուր... Պայթյուն Ադրբեջանի բնակելի շենքում. պատճառը՝ ... Երիտասարդ Դունամալյանները դուրս են գրվել հիվա... Գուաիդոն և ԱՄՆ-ը մտադիր են ինձ սպանել․ Մադուր... Այսօր Տուբերկուլյոզի դեմ պայքարի համաշխարհայի... Գոլանի և Ղրիմի հարցում ԱՄՆ-ի դիրքորոշումները ... Հրշեջ-փրկարարները մարել են խոտածածկ տարածքներ... Շենավանում տեղի ունեցած դեպքի մասնակիցներին հ... Նորվեգիայի ափերի մոտ խորտակված Viking Sky նավ... Պորտուգալիայի վատ մեկնարկի մասին խոսելը վաղ է... Մասիսում մեքենա է այրվել.12-ամյա տուժած երեխա... Տեղի է ունեցել Հայկական ռեստորանների միության... Վթար Ձորաղբյուր-Ողջաբերդ ճանապարհին. մեքենան ... Լուկաշենկոն երեխաներին խնդրել է ժպտալ այնպես,... Ավտովթար Գարեգին Նժդեհի հրապարակում. կան տուժ... Իտալիայում բանկը կողոպտելու համար ձերբակալել ... Անտուն շունը պաշտպանել է անծանոթներին ագրեսիվ... Իսպանացի վազորդը ամպերի տակ զբոսանքով գրավել ... Մասիս քաղաքի կայարանի մոտ մեքենա է այրվել․ կա...
Ամենաընթերցվածը
website by Sargssyan